Shabina Begüm
Cherie'nin tesettür davası, Lordlar Kamarası'nda
İngiltere'de cilbabla derse girmek isteyen Sabina Begüm adlı kız öğrencinin davası, ülkenin en yüksek adli karar merci olan Lordlar Kamarası Hakimler Kurulu tarafından dünden itibaren ele alınmaya başladı. İngiltere Başbakanı Tony Blair'in avukat eşi Cherie Blair'in savunmasını üstlendiği Begüm, Luton kentindeki Denbigh ortaokulu yönetimi tarafından cilbab giydiği için derslere alınmaması nedeniyle dava açmıştı.

Begüm yerel mahkemedeki davayı kazanmış, ancak alınan karar okul yönetimi tarafından üst üste temyiz mahkemesine götürülmüştü. Üst mahkemelerin de Begüm'ü haklı bulması üzerine dava, en üst yargı makamı olan Lordlar Kamarası Hakimler Kurulu'na havale edildi. Şimdi bu konuda son sözü bu makam söyleyecek. Sabina Begüm Eylül 2002'de cilbab giydiği gerekçesiyle okuldan uzaklaştırılmıştı. Okul yönetimi, genç kızın giysilerinin güvenlik talimatnamesine aykırı olduğunu öne sürmüş ve bütün mahkeme kararlarına rağmen öğrencinin okula dönmesine izin vermemişti. İki yıl okuluna dönemeyen Begüm, daha sonra kendisini cilbabla kabul eden bir başka okulda eğitimini sürdürmüştü.

Hürriyet Gazetesi, 08 Şubat  2006

‘Cherie Blair en zor anımda bana destek oldu’

Dünyanın, “Cherie Blair’in başörtülü müvekkili” olarak tanıdığı 16 yaşındaki Bangladeş asıllı Sabina Begüm, üç yıllık mücadelesini Zaman’a anlattı.

İngiliz Temyiz Mahkemesi’nin kararıyla okuluna başörtülü devam etme hakkı kazanan Begüm, “Bu ülkede böylesine özgürken istediğim kıyafeti giymek için mücadele vermek beni üzdü.” dedi. Yerel mahkemede açtığı ilk davayı kaybettikten sonra karamsarlığa kapılan Begüm’e yüksek mahkemede avukatlığını üstlenen İngiltere Başbakanı’nın eşi Cherie Blair destek olmuş. Begüm, Bayan Blair’in kendisine, eğitimin her şeyden önemli olduğu nasihatinde bulunduğunu ifade ediyor. Mahkemede, mağdur genç kızın savunması başörtü-sü yasağının insan hak- kı ihlali olduğu belirtilerek yapılmış.

Derslere alınmadığın için devam ettiğin okulu mahkemeye verdin. Dava sürecini anlatır mısın?

2002 Eylül’de okula başörtümle gittim. Öğretmenim okula bu kıyafetle giremeyeceğimi, eve gidip üstümü değiştirmemi söyledi. Cilbab adı verilen bu tek parça kıyafet ve başörtümün bir genç kıza yakışmadığını söyledi. Neden giremeyeceğimi sordum. Kıyafetimin İslam’ın emri olduğunu söyledim. Anlamak istemediler. Sağlık ve güvenlik gibi gerekçeler öne sürdüler. Derse giremedim. Bu olayı yasal yollardan çözmek istedim ve bir avukat tuttum. Avukatım Yvonne Spencer, okul yöneticileri ve öğretmenlerimle görüştü; ancak bir sonuç alamadı. Bunun üzerine mahkemeye gittim. Yerel mahkemede görülen davayı kaybettim. Verilen kararın yanlış olduğunu düşündüğüm için temyize başvurdum. Avukatım, Başbakan’ın avukat eşi Cherie Blair ile bağlantı kurup davamı üstlenmesini istedi.

Cherie Blair başörtüsüyle eğitim konusunda ne düşünüyor?

Bayan Blair, dinî inançların saygı görmesi gerektiğine inanan biri. Ona göre insanlar kendi dinlerinin gerektirdiği kıyafetleri giyebilmeliler. İngiliz toplumu, anti-laik bir toplum. Çeşitliliği kabul etmek zorundalar. Bayan Blair mahkemede “Politikamız kültürel çeşitliliğe saygı göstermelidir. Hangi inançların daha geçerli olduğuna kamu kurumları karar vermemeli.” dedi. Benim eğitim ve inanç özgürlüğümün çiğnendiğini söyledi.

Hiç umudunu kaybettiğin oldu mu?

Evet. Zaman zaman karamsarlığa kapıldım. Ancak Cherry Blair çok güçlü bir avukat. Aslında bu davayı almadan önce, onun başörtüsüyle eğitim konusunda, daha doğrusu, dinî kıyafetlerle eğitim hakkında ne düşündüğünü bilmiyordum. Avukatım bana Bayan Blair’e başvuracağını söylediği zaman çok şaşırmıştım.




Photo: ADAM BUTLER

Photo: AP

Bayan Blair’le de görüşmelerde bulundun. First leydi sana neler söyledi?

Cherry Blair bana eğitimime konsantre olmamı öğütledi. Eğitimimin her şeyden önemli olduğunu söyledi. O demokratik bir insan. Bana çok yararlı öğütler verdi. Başka bir okula devam ettim. Ancak evimize çok uzak olduğu için çok zorluk çektim.

Davayı kazanarak eğitim hakkını yeniden elde ettin. Şimdi neler söyleyeceksin?

Bu ülkede insanlar böylesine özgürken istediğim kıyafeti giymek için mücadele vermek beni üzdü. Ancak yine de davayı kazandığım için çok mutluyum. Bu, Müslümanların zaferidir. Bu kararın benimle aynı kaderi paylaşan tüm Müslümanlara güç vereceğini düşünüyorum. Başörtülerini her ne için olursa olsun çıkarmasınlar. Bu kıyafet, Müslüman kadının onurudur.

Karar mağdurlara güç verecek

Anne babasını seneler önce kaybeden Sabina Begüm, Luton kentinde ablası ve erkek kardeşiyle yaşıyor. 2001’de Müslüman öğrencilerin çoğunlukta olduğu bir liseye kaydoldu. Ancak, Eylül 2002’de başörtüsü ile eğitimini sürdürmek isteyince yönetim buna karşı çıktı. Genç kızın avukatı Yvonne Spencer’ın, okul müdürü ve öğretmenleriyle konuşması da bir sonuç vermemiş.

Zaman Gazetesi, Ebru Ateş, 4.3.2005
İngiliz yargıçtan okulda tesettüre onay
Türkiye'deki okullarda kıyafet tartışması süredursun İngiltere'de hukuka yansayan benzer bir dava müslüman öğrencinin lehinde sonuçlandı. İşte mahkemenin kararı..

İngiltere'de bir genç kızın İslami kıyafetinden dolayı okuldan atılmasıyla ilgili uzun süredir devam eden dava sonuçlandı. Okuldan uzaklaştırılan Müslüman genç kız, davayı kazandı.
     
Londra'daki Yüksek Mahkeme, 15 yaşındaki Shabina Begüm'ün dini kıyafetlerinden dolayı okuldan haksız olarak uzaklaştırıldığına hükmetti.

Mahkeme, Londra'nın kuzeyindeki Luton'da bulunan Denbigh Yüksek Okulu'nun, Bangladeş asıllı Begüm'ün inançlarını yaşaması ve ibadetlerini yapmasına da mani olduğunda karar kıldı.
     
Yüksek Mahkeme geçen sene Haziran ayında Begüm aleyhine karar vermişti. Begüm'ün avukatı Cherie Booth, Aralık ayındaki duruşmada, cilbap olarak adlandırılan kıyafeti giymekte ısrar ettiği için okuldan atılan müvekkilinin eğitim hakkının engellendiğinden şikayet etmiş ve genç kızın dini inançlarına saygı gösterilmesini istemişti.

Internet Haber, 02 Mart 2005

Toby Melville / Reuters
Bayan Blair tesettürü savunuyor
İngiltere Başbakanı Blair’in avukat eşi Cherie Booth, tesettür sınırına uymadığı için okula alınmayan Shabina Begüm’ün davasını üstlendi. Blair mahkemede, 15 yaşındaki Begüm’ün inancını ifade etme ve eğitim özgürlüğünün elinden alındığını, bunun da insan haklarına aykırı olduğunu savundu.
İNGİLTERE’de tesettür ısrarı nedeniyle okula gidemeyen Asya kökenli Shabina Begüm’ün (15) avukatı, Başbakan Tony Blair’in eşi Cherie Booth öğretimde kıyafet yasağının insan hakları ihlali olduğunu savundu. Meslekte kızlık soyadı olan ‘Booth’u kullanan Bayan Blair, Temyiz Mahkemesi’ndeki duruşmada, müvekkilinin eğitim ve inanç özgürlüğünün çiğnendiğini ileri sürdü.

Temyiz Mahkemesi Başkan Yardımcısı Lord Brooke ise bir öğrencinin dini inançlarından dolayı üniforma kuralını çiğnemesinin doğru olup olmadığını sordu. Bazı ülkelerin devlet okullarında laik kıyafetler uyguladığını, ancak inançlarını ifade etmelerine de izin verildiğini söyleyen Cherie Booth, ‘Politikamız kültürel çeşitliliğe saygı göstermeli ve hangi inançların daha geçerli olduğuna kamu kurumları karar vermemeli’ yanıtını verdi.

Lord Brooke ‘Müslüman öğrenci toplum içinde yüzünü kapatmak isteyince okul ne yapmalı?’ diye sorunca, Booth, müvekkilinin yüzünü kapatmayı düşünmediğini belirtti.

Anne ve babası hayatta olmayan Begüm 2001’de Londra’nın kuzeyinde Luton’daki Denbigh Lisesi’ne başladı. Müslüman öğrencilerin çoğunlukta olduğu lisede tünik, şalvar ve türbana izin veriliyordu. Ancak Begüm, Eylül 2002’de tepeden tırnağa kapanarak üniforma kurallarını çiğneyince lise yönetimiyle ipler koptu. O dönemde 13 yaşında olan Begüm’ün yere kadar uzanan tesettür elbisesi, okul yönetimine göre ergenlik çağındaki bir genç kıza değil, yetişkin kadınlara özgü bir kıyafetti. Tesettüre izin vermeyen Denbigh Lisesi aleyhinde dava açan Begüm, Yüksek Mahkeme’de reddedilince Londra Temyiz Mahkemesi’ne başvurdu. Şimdi İngiltere’deki yaklaşık 2 milyon Müslüman, Başbakan eşinin savunma avukatı olduğu davanın sonucunu merakla bekliyor.

 Hürriyet Gazetesi, 22 Aralık 2004





İngiliz Mahkemesi okulda tesetür talebini redetti
İngiltere Yüksek Mahkemesi, 15 yaşındaki bir Müslüman kızın okula çarşaf benzeri bir giysiyle gelme talebini reddetti. Londra yakınlarındaki Luton'da yaşayan Shabina Begum adlı öğrenci, elleri ve yüzü hariç tüm vücudunu kapatan giysisi ile okula girmesine izin verilmediği için yaklaşık bir buçuk yıldır öğrenimine ara vermişti.

Begum bu nedenle uygulamanın dava konusu edilmesi için başvuruda bulundu. Begum'ün avukatı, okulun kararının müvekkilinin eğitim ve dini inançlarını ifade özgürlüğünü elinden aldığını savunuyordu. Ancak okulu temsil eden avukatlar davacı lehinde bir kararın öğrenciler arasından bölünme yaratabileceğini ve sağlık ve güvenlik açısından risk oluşturabileceğini vurguladı.

Yüksek Mahkeme yargıcı Sir Hugh Bennett, tarafları dinledikten sonra okulun üniforma uygulamasının çok dinli, çok kültürlü bir laik okulun idaresi hedefine uygun olduğuna karar verdi. Yargıç ayrıca öğrencinin 'gerekli üniformayı kullanmayı kesin biçimde reddettiği'ne dikkat çekti.

Okul, Müslüman öğrencilerin şalvarı andıran bol pantalon ve uzun tuniklerden oluşan bir giysi giymesine ve başörtüsü takmasına izin veriyor. Okulun avukatı İkbal Cavid de bu üniformanın Müslüman inançlarına uygunluğunun İngiltere'deki Camiler Konseyi'nce onaylandığına dikkat çekti. Cavid, şimdi hedeflerinin Shabina Begum'ün yeniden okula dönüşünü sağlamak olduğunu söyledi. Ancak Begüm'ün avukatı, karardan üzüntü duyduklarını ve müvekkilinin devlete bağlı Denbigh Lisesi'ne dönmeyeceğini bildirdi.

Denbigh Lisesi'nin yaklaşık bin öğrencisinin yüzde 80'i Müslüman. Shabina Begum'ün de okula devam ettiği ilk yıllarda okulun izin verdiği giysileri kullandığı ancak daha sonra bu şekilde giyinmeyi yeterli bulmadığı belirtiliyor.

 BBC, 15 Haziran 2004




Ana Sayfa