Rize Mahalli Sözlüğü - 937 Kelime

A
B C
Ç
D
E
F
G
Ğ
H
İ
K
L
M
N
O
P
R
S
Ş
T
U
V
Y
Z
60
40
28
106
30
39
34
17
31
86
25
128
36
40
13
18
58
9
23
14
42
16
11
19
14

A

Abele
Abet

Abril 
Abula 
Aburası
Aclanmak
Açan
Açanki 

Ahan
Ahaviça
Ahbin
Afalamak
Afkur
Afkurma

Ağanus etmek
Ağiralti
Ağurasi
Ağurt
Ahretluk
Ajdaar
Ajluk
Alaf
Allahisa
Amespara
Anaforci
Anağulis etmek
Anaka
Anceli-Kunceli
Ander
Ander kalmak
Anderpali
Andikas etmek
Angona
Anteri
Anurli
Ansurmak
Apandi 
Apansa
Apoçohalis
Apos
Aposkal
Apsimati
Arapiko
Arçak
Arnuk
Astiya
Aşama
Aşhana

Aşlama
Aşude
Ateşli 

Ateşluk
Atiçi
Atki
Aykiri al
Aykirilamak 
Atiça
Avli
Avusto
Ayadin
Ayarçi
Azina

İşte böyle
Öğle tatili, öğle yemeği için işte verilen ara
Nisan
Abla
Burası
Acıkmak
Ancak
Ne zamanki
İşte bak gör burada
İlk defa hamile kalan kadın
Hayvan altına serili yaprakla karışık hayvan gübresi
Kazmak
Gereksiz ve edebe aykırı olarak bağırma çağırma
Fazla konuşma ne dersen de beni igilendirmez.
İnlemek
Evin altındaki ekili arazi
Şurası
Ağrıtmak, inciltmek
Takva  sahibi
Ejderha

Yeşil bitkilerden oluşan  hayvan yemi
Adı hatırlanamıyan için adı ne idi?
Amme cüzü, elifba
Beleşçi
Geviş getirmek
Çocuk dilinde anne. 
Tahta revalli
Uğursuz
Kötürüm olmak
Çukur açmak için kullanılan kazık
Ilık su elde etmek için kapları birbirine dökmek
Bir tür zehirsiz küçük yılan.
Entari
Onurlu, gururlu
Öksürmek
Bir tür lokum
Aniden, birdenbire
Eli ayağı birbirine dolaşmak, ayağı takılıp düşmek.
Ağzı bozulmuş aletlerin düzeltilmesi
Yapılması gereken iş payı
Cansız, beyaz kıvılcım
Arap kabağı (siyah kabak)
Erkek
Toprağın yumuşayarak kazılabilir hale gelmesi
İnsan siluetindeki korkuluk
Çayır biçildikten sonra ikinci kez gelen çimen
Hol
Fidan
Bir türlü sütlü yemek
Koşmaca oyunu
Geleneksel evlerde ateş yakılan kısım
(Afiçi) Henüz çiçek açan salatalık
Yaşlı kadınların kullandığı büyük başörtü
Uzaklaşmak, geçip gitmek
Yan tarafa doğru gitmek
Ateş böceği
Avlu
Ağustos
Ay ışığı
Arabulucu
Irmak kenarında bulunan ekilebilir arazi



B

Bağa
Bağlama
Balkanluk
Barbon
Bağlamak 
Bala ki
Balça
Balli lobiya

Bare
Başini bağlamak
Başluk

Başukari
Batal olmak
Baturma
Bayyişa
Becit
Bedova
(Beydoğa)
Beluk
Bet 
Betcoz
Beyinmek
Beyikana
Beyit
Bildur
Bile
Bilesi
Binam
Birlan
Bitun
Bi yayimi
Bi damulika
Bişçi
Bi şe

Boğalmak
Boğda
Bu halli
Bulik
Bulme
Buzakluk
Busoy

Bana
Tavan kirişi
Sarp, engebeli, yüksek alan
Barbunya Balığı
Güveyi iktidarsız bırakma
İhtimalki
Bahçe
Soya fasulyesi

Bari
Evlendirmek
Başlık

Yukarıya doğru
Kullanımdan çıkmak
Lokma, bir lokma
Aşağıya doğru
Acele, ivedi 
Beddua
Bölük
Çirkin
Gözleri ürkütücü kişi
Büyümek
Babaanne, anneanne
Büyütmek
Geçen yıl
Birlikte, beraber
Beraberinde
Yavrum
Birdenbire, ansızın
Bütün, hep
Bazıları
Küçücük şey
Testere
Biraz, azıcık

Bunalmak
Buğday
öyle, böylece
Genç kız
Oda
İnek rahmi 
Bu gibi, böyle



C

Cağle/Çağli
Cağur
Cavramak
Caris Olmak
Cazi
Cebre
Cece
Celep
Cenşluk
Cerbuçuk
Ciniviz

Circir
Cizlavi
Coco
Col
Côn
Coret
Coz pulusi
Cucum
Cuğap

Cumiş
Cunluk
Cunuz
Curut citmek
Cuvab
Cuz

Bit
Gavur
Gayret etmek
Rahatsız olmak
Cadı
Gübre
Gece
Kavurma yapmak için satın alınan inek
Gençlik
Mısır bitkisinin üzerindeki çiçek
Zeki, hareketli çocuk
Fermuar
Eskiden giyilen bir tür lastik ayakkabi
Kumda oynanan çocuk oyunu
Göl
Deri
Biçilen mısır demetlerini yere sermek
Göz  bebeği
Güğüm
Cevap

Gümüş
Günlük
Gündüz
Aşırı ishal olmak
Cevap
Güz


Ç

Çaç
Çaça sepet
Çaflati

Çafilamak 
Çafi 
Cafili kürek
Çaho
Çahra
Çahudi
Çağna

Çağan 
Çağra
Çağra cevirmek
Çağraya sarilmak
Çağumi
Çakal Duğuni
Çakal Osuruğu
Çakçaka
Çaklanmak

Çakuma
Çalakop
Çalambura
Çali
Çami
Çamçaka
Çamı
Çanis etmek
Çatara

Çatmak

Çapari
Çapika
Çapli
Çapula 
Çarafulis etmek
Çarapali
Çaşot 
Çaşutluk Etmek 
Çavlaka
Çeç 
Çeçez
Çegil
Çeğel
Çaravoş

Çelefudi
Çelepur
Çeli
Çençene
Çeper
Çepli 

Çepuk
Çeremit

Çerezayı
Çerik
Çesuk
Çeşan
Çeşe
Çeşin etmek
Çetek
Çiçi
Çiçili
Çifin
Çikma 
Çipa
Çiğir

Çikli
Çikmiş

Çilbur 
Çilimbura
Çiliğani 
Çili pumburi

Çimidi 
Çina
Çiniya

Çinluk
Çirapi

Çirbit

Çirmulis etmek
Çirozlamak
Çison
Çitari

Çiten
Çivi
Çivrikos
Çiya
Çoh
Çomur

Çopri
Çori Kesmek
Çoti
Çufan
Çuğni kokmak

Çuk
Çul
Çulek
Çulfet

Çumbu

Çumur
Çunçuri
Çunis
Çunkim

Çupi 
Çupyas
Çurt
Çuru ayi
Çuruli
Çuyis etmek


Hayvanların altına serilen gürgen kestane yaprakları
Uzun aralıklı fındık çubuklarından yaprak taşıma sepeti
İnce odun parçası, kıymık
Tırnakla kazımak, bahane aramak
Çatallı
Gubre atmaya yarayan catalli kurek.
İskofri balığı
Eski, bozuk işe yaramaz nesne
Paçavra, işe yaramaz bez parçası
Yengeç
Mısır ayıklamak
Bıçak bilemeye yarar düzenek
Hileli işler yapmak.
Başı belada olmak
Salkım
Güneş esnasında yağmur yağması
Kendiliğinden yetişen mantar
Taneleri deremen taşına ileten ahşap oluk
Durulamak
Örümcek ağı
Bir çeşit orak
Yaz gecelerinde ışık veren böcek (çarambula)
Odun dalları
Hasır türü örgü

Geveze
Saç örgüsü
Kullanılan suyun üzerine sıçraması
Uygunsuz, yaramaz kişi

Görmek, rastlamak
Bir tür balık avlama aracı
Malzeme konulan kıl desti 
Elle dikerken atılan bir dikiş
Kullanılmış ayakkabı
Yemek veya ya su üzerinde yağ ışıldamak
Küçük bir tür kuş kapanı 
Cekirge, balik yemi
Elçi, aracı kadın
Fesatlık etmek (Uygurca)
Devamlı sulak olan arazi parçası
Petekte arinin bal yaptigi gozenekli parca
Çakıl
Kekeme
Çakıllı yer

Yarılmış odundan elle ayrılabilen küçük parça, kıymık
Kelepir
Kurumuş mısır sapları
Pencere mandalı
Çit
Kıymık, küçük ağaç veya taş parçası
Küçük sepet
Kiremit
Haziran
Çam kalas
Kesik
Başa bağlanan geniş ve çubuk desenli  peştamal
Köşe
Turfanda bir meyve veya sebzeyi ilk defa yemek
Kötek
Yaranın sulanması
Solucan. Zayıf ince kız.
Sarı çiçekli bir ot, bir tür orman gülü
Kız ve erkek tarafının gönderdikleri hediye
Arı iğnesi. Çocuk göbeği
Çağırmak, davet etmek

Oyun oynamak için çember
Boşanmış kadın
Ana malzemesi süt olan bir tür yemek
Ateşböceği
Kavurma

Ateş böceği
Beyin, beynin dağılmış şekli
İbik
Tavuk dışkısa
Çulluk kuşu
Kötü, hain, belalı (kadın)
Kibrit
Kıvranmak
Buruşmak, ozelligini kaybetmek.
Sarmaşık
Horoz ibiği

Yaprak taşınan delikli sepet
Çocuk oyunlaında sayı
Büzüşmüş
Ates kivilcimi
İnce kalas
Kömür
Köprü
Derenin suyunu baska yere akitarak, balik avlama
Kötü
Filiz, surgun
Yanık kokmak, (özellikle bez eşya yanması)

(Çocuk dilinde) pipi
Kül
Tahta yoğurt ve pekmez kabı
Anne babanın bakmakla yükümlü olanlar, çocuklar

Çimdik
Mısır unu, yağ ve çökelekle yapılan yemek
Bir tür sinek
Çünkü

Yemeğin tencere dibinde yanması sonucu oluşan koku
Çubuk
İnceden ağırma, sızı.
Kürt
Temmuz
Aşırı olmuş, yağlı 
Agirmak, sizlamak


D

Da
Daladal etmek
Damulika
Damla
Dandaniça
Dardar etmek
Darluk 

Davli
Dayman
Deke
Denaz
Deremen
Desunlar İçin

Devren
Dilisim
Didali 
Dimari
Dişarla
Dişarlan
Div

Diyam
Diyan
Dizluk
Doğa
Doğdi 
Dolama
Dolaylık
Dondarci 
Duvrani

Düzenci


Anlamı güçlendirmek için kullanılan ek
Güreşmek veya yarışmak için tutuşmak
Küçücük şey, damlacık
Saçak altı
Sözünde durmayan, bir kuş
Dır dır etmek
Sıkıntı, bunalım
Odun parçası
Daima
Dakika
Taklit, yansılama, alay
Değirmen
Gösteriş için
Köprü
Tılsım, büyü
Zayif, celimsiz, bakimsiz bebek 
Ham meyve
Kesişleme rüzgarı
Hacet def etmek
Dev

Güya, sanki
Dayanmak
Uzun erkek donu
Dua
Kalın odun parçası, keserin dip kısmı
Irin
Belden aşağıya sarılan peştamal
Düğünlerde yemeği yöneten kişi
Yağ ve ayran yapmak için kullanılan yayık
Gelini hazırlayan bayan

E

Ebi
Ebiri
Ebirini
Ebisoy
Ecinli
Egere
Eğratluk
Eğreti
Eğretiluk
Eğrip
Elim

Elcan
Elçi
Eldu
Elduttu
Elet
Elişmek
Eliştu
Emcük
Emice
Emicoli
Emrana
Encami

Entari 
Enuk 
Eraze
Ereti

Eserli 
Eskemi 
Esseh
Eşadi 

Eşik
Eşkun
Etekluk 
Etmek
Evlek

Evetle
Eyicene
Eyilat


Öbür
Öbürü
Otekini
Öbür türlü
Cinli, perili

Eğer, şayet
İmece
Eğrelti otu
Eğrelti otlarının bol olduğu alan
Büyük balık ağı
Ölüm
Yabancı
Evlenmede aracılık eden kişi
Ölmmek
Öldürmek
İletmeki, götürmek veya götürmek
Sataşmak
İsabet ettirmek
Yalancı emzik
Amca
Amca oğlu
Bahar ayları, arıların oğul vermeye hazırlandıkları aylar
Acemi
Fistan
Domuz yavrusu
Arazi
Eğrelti otu
Perili, cinli
İskemle
Sahih, doğru
İnsan süretinde yapılan korkuluk
Işık
Filiz, sürgün
Etek
Ekmek
Ark
Acele etmek
İyicene, dikkatlice
İyileştirmek


F

Falamidi
Fambur
Fanila
Farfatara
Farfaratis
Farla
Fartik
Faytos
Feket
Felenk
Feli
Feliçi açmak
Feluka
Feretiko
Fiçiko
Fifilika
Firfilik
Fişki
Fitne
Fitra

Fitruka 
Flanbur
Foli 
Fodulluk etmek
Frahti
Fufuli 
Funduk
Furliyan
Furnesi
Furset
Furtuna 
Fuska
Fuşki 
Fut
Fut çekmek

Sandık çekmecesi
Ihlamur
Kollu atlet
(Fafatura) Kelebek
Çırpınma, çarpıntı
Çırpınmak, kuş kanat çırpmak
Önlük
Paydos
Fakat
Kayıkları suya çrkmek için kullanılan ağaç kızaklar
Kabak dilimi
Duğme yeri açmak
Lahana filizi
Rize bezi - Feletika-
Su kabağı
Oyuncak rüzgar gülü
Düdük, düdük sesi
Hayvan tersi
Yavru Balık
Mısır fidesi

İyi giyimli kız, yerden biten kestane filiz
Ihlamur 
Ufak toprak çukur
Böbürlenmek, çalım satmak, haddini bilmememk
Kalın kestane tahtası 
Sivilce 
Fındık
Çekirge
Kavrulmuş mısırdan yapılan un
Fırsat
Fırtına
Böğürtlen
Taze gübre
Ani ve bir kere olan şeyler için kullanılır. (Fut citti)
Bir yudum içmek, bir defa çekmek


G

Gadanı Almak
Gaganis Etmek 
Geceluk
Gerdel
Geyme 
Ganguli Guçça
Gırgır
Godalak
Gogona
Golf pantul 
Goşt
Gömüğü sevilmek
Gömük
Göreslenmek 
Gözun harhalisi 
Gugum 
Güçükayı

Çare olmak, avutmak
Tavuğun gıgıklaması
Gecelik
İneğe verilen yemin konulduğu tahta kap
Kılıf, özellikle yastık kılıfı
Tahta revalli
Büyük balık ağı
Taneleri alınmış mısır koçanı
Kagittan bir tür küçuk uçurtma
Paçası dize kadar dar, üstü bol pantalon
 
Tarla sürülünce meydana gelen sert toprak kümeleri
İçi güzel olmak
Kemik 
Göresi gelmek
Goz yuvarlagi
Güğüm
Şubat


Ğ

Ğaço
Ğalaçi yağmak
Ğaliya
Ğanca 
Ğanapi
Ğarğaris etmek
Ğarğali
Ğark
Ğaros olmak 
Ğatyaluk
Ğaviçi
Ğavroz 
Ğayin
Ğezep
Ğırz
Ğiçi/Ğiti
Ğilima
Ğincik
Ğirk etmek
Ğizar
Ğocğomer
Ğoğori 

Ğoğova etmek 
Ğoli
Ğov

Ğovroş
Ğoy 
Ğoyluk
Ğuke
Ğumeti 
Ğurtuli

Eriyik, pelte
Dolu yağmak
Gelincik
Kene
Armut çeşidi
Bağırıp çağırmak
Cevizin üzerindeki yeşil kabuklu kısım
Su arkı
İşe yaramaz hale gelmek
Çöp, çöplük
Iyice, yamuk yumuk olmuş metal eşya
Bebek lazımlığı
Hain
Bela
Araziyi ağç köklerinden temizlemek için derin kazmak

Çocuk dilinde, kotu, fena, pis şey
Çok pişip erimiş et
(Ğinzili) Damak
Gark etmek, gömmek
Bicki makinesi, buyuk testere
Arı kovanı kurmaya elverişli ağacın en alt dalı
Baykuş

Çömelmek (Bir ğoğova et bakalım şuraya)
Bir küreklik toprak
Çok kısa zaman dilimi (Bir ğov gitdim geldim)

(Ğovili) Kaya balığı
Üvey, ğoyana
Üveylik
Öfke
Bir tür sebze
Soluk borusu (özellikle hayvanlarda)


H

Ha bole
Ha bu
Habura
Hacika
Haçan
Hade
Halaçi
Halati
Halaz yağayi
Halbuse
Haloti
Hamlahus
Hancaka
Hane 
Hamdana
Hamdospara
Hampa
Hamuçara
Hanya

Hapsi
Hapsikoli
Hapalamak
Harçi
Harhali etmek
Hark
Harul
Haşil
Haşindi
Haşlak 
Haşli
Haşluk
Haşuli 
Hatiyaluk
Havli 
Hağu 
Havuriya
Hayat
Hayın
Heçaye

Hedik
Hej
Hemle
Heleke
Helengor
Helepi

Hemayil
Hemence
Hepele
Hepli
Hepten gitmek
Heralim
Herik
Herişte 
Hesa Yesa Helesa

Heseğ
Heseğten 
Heyle
Hiliça 

Hizan 
Hirli
Hişir olmak
Hobur
Hoho
Hohol 
Hoholis
Hohori
Hohovis etmek 
Hokelenmek 
Holooiça
Hopeçi 
Hoper
Hopi
Hosti
Hoşeti
Hov
Hova(ya) gelmek
Hovini almak
Hozan 

Hukelenmek
Humra 
Humri
Hutbin
Hutup
Hutupis
Hurtuli 
Hus

Böyle
Bu
Burası
Sarı tüylü, ufak cüsseli bir kuş
(Haçanki) : Mademki (Uygurca)
Haydi
Dolu
Eski, yırtık ayakkabı
dolu yağıyor
Halbuki
Balgam
Mısır
Ancak
Neredesin?
Hamile kalmamış inek
Böğürtlen
Varlıklı
Çilek
Mademki

Hamsi
Bir tür hamsi yemeği
Karıştırmak
Sırık
Kabuğundan ayırmak
Ark
Kara saban
Kavrulmuş mısır unundan yapılıp sıcak yenilen yemek
Şimdi
Olumsuz, aptal adam
Çok sıcak
Harçlık
Ana malzemesi mısır unu olan bir yemek
Çöplük

Havlu
Şu
Oraya
Giriş, hol
Çok şiddetli, iyi
Hikaye
Dallardan yapılan kar ayakkabısı
Hac
Hamile
Hocaya okutmaya gidilen yer
Kavisli arıcı bıçağı, bağ bıçağı
Kabak çekirdeği

Muska kabı
Bir çeşit bez çanta
Karıştırmak
Siyah üzümün kabuğu
Hasta olmak
Herhalde
İnce ve uzun kazma
Ana melzemesi  süt olan bir tür yemek
Bir ağırlığı çekerken söylenir
Gerçek, hakikat, doğru (Heseğ mi deyisun?)
Sahiden

Sığırları sürmek
Henüz olgunlaşmamış mısır

Cimri
İyi değil
Değerini yitirecek kadar bollaşmak
Hortlak
Öcü, umacı
Çöp, toz
(Hohol)  Karma karışık

Baykuş
Çömelerek oturma
Öfkelenmek
Sırılsıklam
Koyunların boğazına takılan çıngırak, torba veya çanta

Geniş, açık
Ufak iken koparılmış mısır bitkileri
Kor
Kuru mısır yaprağı
Öfke, hırs
Hemen, acele gelmek
Hevesini almak
Ot olmayan yer

Çok kızmak
Kan çıbanı, şiş
Siyah üzümün kabuğu
Kibirli
Mısır koçanını çeviren yapraklar
Yolmak, Koparma
Gırtlak, boğaz
Kara lahana ezmesi


İ

İkamak
İkden
İkilmak
İlamur
İlaf
İlan
İnsuz
İpek
İprak
İpranmak
İpratmak
İro
İsir
İskandal
İslemi
İspinoz
İstavrite
İstipis
İşçil
İşlitavali
İşmar etmek
İştoni
İştopili
İzbor
İzname

Yıkamak
İlk önce
Yıkılmak
Ihlamur
Yulaf
Yılan
Issız
Yıprak
Taze mısır koçanındaki püskül
Eskimek, yırtılmak
Yırtmak, eskitmek
Gökkuşağı
İneklerin yediği, yaprağı geniş ve sert bir ot
Büyük sepet
Büyük bakır güğüm
Bir tür kuş
Eylül
Yemeğin bozulması
Korku ile karışık şüphe
Hamsi pilavı
Baş, kaş, göz ve elle işaret etmek
Erkeklerin giydiği don
Eşek arısı
Kör, ama
Resmi nikah evrakı

K

Ka
Kaad
Kabukçi
Kaçata
Kada
Kadanu alsun
Kaful
Kağle
Kağra
Kakaçi
Kakuça
Kalçin
Kaleçi 
Kalemidi
Kalif
Kambi
Kamris etmek
Kanaviça
Kanci 
Kandala
Kaneyakli
Kapoçi
Karakonca
Karamiş
Karkalaçi 

Karnali 
Kartof
Kartuli 
Kasapetra 
Kaskarina
Kastaniça 
Kataça 
Katatori 
Katsafurç 
Katson
Kavara

Kavurinti 

Kaybana
Kebre
Kebur
Kemane vurmak
Kenef
Kerbeluk
Kehkür
Kerbeluk 
Kerezayi 
Kerip
Keriplenmek
Keşan

Ketenpere
Kevi
Kevret
Kiççi
Kilavlamak 
Kiz çekmek 
Kiça
Kiçi
Kirili budanmak
Kirkluk 
Kitipiyos
Kiviçi
Koça
Koçan 
Koçira
Kofi 
Kohlidi
Koleti

Kolistivra
Koliva
Kolof
Koma 
Komar 
Kompi 
Komri
Komsilamak
Kondari
Kongoş Çarık 
Konira
Konişuk 
Kontra 
Kopali
Kopça
Kopeli
Korbakor
Korkata
Korkizan
Korop 
Kofi
Kosi
Koti
Kotila 
Kot
Kotkafali

Kotori
Kuçayı
Kuka 
Kukari
Kukuçi 
Kukula 
Kukulaçi
Kukuli 
Kukuma kuşu
Kukpapula
Kukus

Kukuta
Kulumika

Kumri 
Kumuli 
Kumuşi 
Kunci
Kupas
Kupli 
Kuplika 
Kupsi
Kurseli
Kuskut
Kutali
Kutni
Kutrum

Kutuçi

Kutuni 
Kutuz baş
Kuvari 
Kuyiça 
Kuyis 
Kuzina 
Külünk 
Küspe


Yakınlık, sevgi ifadesi (Dayıka, fatuka, anaka)
Kağıt
Başkasının evinde  yemekten hoşlanan kişi
Alın
Küçüklere şefkat ve sevgi ifadesi, kardeş
Günahını alsın
Dikenlik
Bit
Karga
Koyun pisliği
Dizleri veya beli bükülmüş kişi
Dize kadar çıkan kalın yünlü çorap
Boncuk
Iplik yapmaya yarayan bir tür alet
Basit kulübe
Taze çay filizi
Fışkırmak
Bir tür ince dokuma 
Dilim
Tıpa, musluk
Çaresiz yetim
Çıbanın su toplamış hali
Tüyle kaplı insan benzeri hayali yaratık
Karayemiş
Derelerin denize taşıdığı odun
El sepeti
Patates
Baca kurumu
Sert toprak
Örülmüş fritiko bezini tezgahta kesmek
Beyaz kabak
Alın
Kapı eşiği
Duman
Koçan
Yellenmek

Turşu kavurması
İstenmeyen bir şey
Gübre
Kabir
Önem vermemek
Hela, tuvalet
Gübrelerin toplandığı yer
Kepçe
Gübrelik
Haziran
Garip
Gariplenmek
Başa sarılan peştamal
Oyun, tuzak, ketenpereye getirmek
Sağlam
Yatak
Bir ısırık, ısırmak
Aleti ince bilemek
Kız kaçırmak
Topal, aksak
Ekmekte ısırılan yer
Bitap düşmek, büyük eziyetler çekmek
Kırk yaşından sonra doğan çocuk
Adi, işe yaramaz, değersiz
Bir tür gece kuşu
Merdiven basamağı, mantar, siğil
Çay alımyeri cüzdanı, şokalisi alınmamış mısır
Tutumlu kadın
Sağır kişi
Sümüklü böcek
Bir tür pide

Kertenkele
Suda pişmiş mısır
Ufak ekmek
Set
Bir tür ağaç
Patates
(Kunduri): Tahtadan yapılmış basit iskemle
Şikayet etmek
Sepet yapiminda kullanilan findik çubukları
Basit ve kaba bir ayakkabı
Beyaz bit yavrusu
Mukavele, konuşulan şey
Topuksuz bayan ayakkabısı
Çamaşır tokmağı
Düğme
Evlilik dışı çocuk
Geberip giden
Kalın öğütülmüş mısır unu
Korkak
Dam, baraka
Kara lahana bitkisinin gövdesi
Kuluçkaya yatan tavuk

Lahana gövdesi
Ense
Ölçü birimi, 5 kilo
Aptal

Silindir biçimli kalın kaka
Şubat
İplik yumağı
Ucu çatallı değnek
Küçük, güzel, minyon tipli
Yün örme başlık
Bir armut türü
Sivri külah, dağ doruğu, tepe
Guguk kuşu
Saklambaç oyunu
Tomurcuk
Çay tohumu
Kılçıksız hamsiye yumurta kırılarak yapılan yemek
Tomurcuk, genç kız
Yığın, tepe
Kestanenin dikenli dış kabuğu
Kendir bitkisinin kuru govdesi
Ters
Altın süsü eşyası, asma kilit
Hıçkırık
Taze fasulyenin uçları
Mısır fidanı  gövdesi
Kabağın sapı, huysuz geçimsiz kişi
Lahana vurmaya yarayan çamdan mikser
İpekli veya pamuklu entari
Kötürüm
Kuş gagası
Mısırın danesiz gövdesi
Kel baş
Ham incir, makat
(Kuvitsa) Küçük küfe
(Kuyizma) Bağırmak çağırmak
Bir tür soba
Ucu sivri kazma
Bir cesit hayvan yem



L

Lağus
Lahmi
Lahmi Kafa 
Landara
Langona
Lapara
Lapaza
Lapi 

Lekur 
Lemsa
Lender
Lenger 
Lenguri
Lere
Lezgi 
Liğiçi
Likapa 
Likapi 
Likmen
Likoç
Limas etmek 
Lina yapmak 
Lipla
Litropi 
Liver 
Livor
Lobiya
Lobut
Loha 
Loklatis
Longoş 
Lori
Loti burunlu
Luluçi olmuş
Lumbika 
Lutuçi

(Lazut) Mısır
(Lahmikoli) İneklere verilen yemek
Aptal
Avare 
Bir tür zararsız yılan
Ciddi olmayan, döneklik edebilen
Bir tür yabani bitki
Aptal
Uzun
Bol süt veren inek
Kilolu, beceriksiz kişi
Yayvan, kenarları geniş bakır sahan
Uzun boylu, hantal adam 
Üzerinde sofra kurulan dört ayaklı düzenek
Derbeder insan
Yabani sarmaşık
Yaban Mersini
Bir cins armut
Şişesiz yanan küçük idare lambası
İkiz
Havanın yumuşaması
Çamaşır asmak için ağaç germek

İskelet gibi çok zayıf kişi
Yazın en sıcak zamanı 22Temmuz
Tabanca
Yabani yemiş veren bir bitki
Fasulye
Aptal
Kor ateş
Suyun fokur fokur kaynaması
Kaba herif
Dar ve uzun ekili arazi parçası
Burnu devamlı akana küçümseme için
Islanmış, suya doymuş
El feneri
Etli butlu (Baksana kariya, luturu duruyi)


M

Mabeyin
Mafra
Mafrat
Mağaka
Malez
Mamalika
Mamukağız
Manaçi
Manca
Maniya
Maran 
Maraz
Marko
Maroslamak
Masti 
Matahcara
Matiçali 

Mavrant
Megereme
Metika
Momoli 
Mamuli
Minci
Miska
Miti 
Mizmici 
Modyeli
Mokol 
Moli
Momolika
Mostra
Mostraluk
Mozuko
Muh 
Muhlama 
Muncur
Murmuris etmek
Muşi

Muti
Muzevir

Yan oda
Kötülük eden
Yaramaz çocuk
Çocuk dilinde inek
Özensiz yapılmış yemek
Bebekler için mısır unundan yapılan bir yemek
Beceriksiz, sözü ağzında eveleyip duran
İneğin boğazına bağlanan ip
Karalahana yemeği
Kömür lekesi
Ahşap yığma tek katlı ev
Ruhi hastalık
Hırsız kedi
Fidelerin veya yaprakların solması
Dişi kedi
Tohumluk torbası
İneklerin yediği bir tür ot
Servet
Meğer

(Met-değnek) Çelik çomak çubuğu
Böcek
Diken meyvesi
Çökelek
Sümük
Burun
Çok titiz
Değirmende mısırın oluğa verildigi oynak ahşap kısım
Tarlada büyük ateş
Pişen yemekte oluşan topak
Bir tür kır meyvesi
İnsanın dış görünüşü
Göstermelik
Sütü, sağılımı azalan inek
Çivi
Mısır unu muhallebisi
Ağız ve burun kısmı (Bukma muncurlarını-mızmızlanma)
Fiskos etmek
Hayvan ayağı
Yumusak huylu
Söz taşımak


N

Nabedil olasın 
Nacak
Nağmisa
Nağuka
Nanuris etmek
Nasaka
Nasi
Nayla
Nedu
Neluktur 
Nemise
Neyana
Nezuk

Yok olasın
Et doğramaya yarayan küçük balta
Yeni gelin, gelinlik kız, kurumlu kurumlu oturan kız 
Beceriksiz
Ninni etmek
Yeni  yumurtlamaya başlayan tavuk
Nasıl
Serender
Nedir? (Nedu, cece yarisi tiktin bizi ayağa?)
Nasıl oldu da böyle yaptın?

Güzel
Ne tarafa, nereye, nerede
Nazik


O

Obiri
Oçuz
Oğnine
Oğonk
Oğur
Oğura Celmek
Oğtovri 
Ola
Ole
Ondortli 
Orsidi
Otar

Ovalı
Ovar
Oyani
Oy ana
Oy uşak
Ozaçe


Öbürü, öteki
Öküz
Önüne
Sığır yiyeceği
İstikamet, yön, taraf, sıra
İneklerin cinsel istek duyması 
Ekim
Ulan
Öyle
Bir tür tabanca
Yörede  yetişen bir tür ağaç
Otlatmak, gütmek
Erzurumlu, arka memleketli
Düzeltmek, derleyip toparlamak
O tarafı, orası

Üvey ana
Üvey çocuk
Lahana Sarması


P

Paçariş etmek 
Paçi 
Pafuli 
Pağsa
Palariş 
Pali
Paluze
Paluze gibi uşak
Pambuk
Panti
Papara
Papur 
Pardi
Parparayi dökmek
Paska
Pasmanika 
Pati
Patiçi 

Patiçi olmak
Patoma
Patos
Patoslamak
Patuli patuli
Peçare
Peçi
Peçibaş
Pepe
Pepeçura
Pepeka coz Pertuali
Peşe kaçmak
Peşuk
Petima
Petroz
Piçak
Pifano
Pif kokmak
Piftoli
Pileki 
Pipa
Pitemi 
Pisik
Pisik dalağı

Podosi
Poğoni
Pontul
Pormo 
Porluko
Portağala
Pos
Pulama
Pulaşi
Puli
Puma
Pumburi
Pupu
Purputli
Purtuli

Mani olmak, sıkıştırmak
Küçük kız. Büyük kızlara şaka için denir.
Patlamış mısır. Güzel tombul kız
Kulübe
Cin çarpması 
İneğin bağlandığı kazık, iskamle ayağı
Ana malzemesi süt olan bir tür tatlı
Yakışıklı, beyaz tenli erkek cocuk 
Pamuk
İneğin ot yediği bölme
Ağır ve hakaret içerikli söz, laf
Vapur
Çakal
Bütün kızgınlığıyla bağırıp çağırmak
Ot yaprak gibi malzemelerin konulduğu basit yapı
Patlamış mısır
Küçük tahta, mezar patisi, kedi köpek ayağı
Taze fasulye
Yassılaşmak
Ahırdaki tahta döşeme
Yassı, dümdüz
Dümdüz etmek, yassı hale getirmek
Tane tane
Çit
Cilt. "O paçi, o kızara peçilarun"
Kabakbaş, saçı dökülmüş
Süt
Üzümden yapılan muhalebi kıvamında tatlı
Mavi gözlü
Doğuran ineğin ilk  bir haftada verdiği süt
Kızın erkeğe kaçması
Beşik
Toprak basamak
Çay
Bıçak
Bereketli
Kötü  kokmak
Sevimli, yaramaz cocuk(şakalaşırken söylenir)
Mısır ekmeği pişirmek işin kullanılan taş
Kısa boylu
Yarım metrelik bir ölçü birimi
Kedi
Pankreas
Naylanın direğine konan ağaç tekerlek
Yetim, kimsesiz
Pantolon
Erken olgunlaşan sebze ve ekin
Çok yellenen
Yeni doğurmuş inek sütünden yapılır
Derelerde balık avlanılan küçük ağ
Un karıştırılarak yapılan hayvan yemeği
İneklere verilen bir çesit  yiyecek
Civciv, yavru
Daire şeklindeki peynir
At sineği
Çocuk dilinde yara
Yüzeyi kabarcıklı olan
Kesik veya yırtık eski bez parçaları



R

Rağna 
Rahna ketani 
Reyiz
Rimis etmek

Rohte
Rohtiko 
Roka
Rokopi
Ruruli

Örümcek
Örümcek ağı
Reis
Tereyağının ekşimesi, bozulması
Kaban, dere kenarlarındaki tehlikeli yarlar
Bir çeşit lahana yemeği 
Mısırın kabuklu hali
Mısır fidelerinin seyreltilmesi
Rus armutu

S

Sağ
Sahan 
Salahana
Sami 
Sebi
Sedeke
Seftika
Seğiretmek 
Seke
Sepetbaşı
Sığna
Sığran
Sifila
Sina
Sinağuş
Sinor
Sipa
Sumari
Sumizma
Sumsuk
Sumuş
Surtika

Suser
Sutli 
Sürecek

Dere kenarı düzlükleri
Bakır tabak
İşsiz, güçsüz adam
Mısır yaprağından örülen ip
Bebek
Sadaka
Pazıdan yapılan sirkeli turşu
Firlayip koşmak
Ahsap karyola
İçi boş kafalı
Yara izi
Isırgan otu
Yaş yapraklı çalı
İz, belirti
Bir şeyi bulmak için konan işaret
Arazileri ayıran sınır
Yaramaz ve çok bilmiş çocuklara soylenir
(Sumarluk) Geç kalan. Son çocuk
Sızdırma
Hayvanın çenesi
Parmak boyunda ölçüm birimi
Küçük kuş

Kilit 
Bir çeşit sütlaç
Yazı sürmek için kalem gibi yontulan sopa



Ş

Şafla
Şağnoma
Şali
Şalaka
Şaloti
Şapoti
Şaravaz
Şarba
Şepidi 
Şernaz
Şi
Şinakiça
Şokali 
Şuçur
Şurus etmek


Ağız suyu, salya
Fazla güneş almayan yer, bitki yetişmeyen yer
Salya (cocuklar icin kullanilir)
Ustu basi kirlenmisçocuk
(Haloti)  Ağızdan akan salya
Tokat
Alttan delikli ahşap tekne, üzüm yapımında kullanılır
Eşarp
Bir tür sinek 
Çıtkırıldım, nazlı çocuk
Çocuklara işemeleri veya sümkürmesi için denir
Yaprakları oğuşturulduğunda köpüren bir tür bitki 
Mısır koçanı yaprakları
Şükür
Islık çalmak


T

Tağra
Tahra 
Taka
Takaza etmek
Taktaka 
Tami 
Taraba
Tarhuli
Tatuli
Tavali 
Tavara
Tavli 
Temeçi
Temeçulli
Tentene 
Tentenis etmek
Teretelli
Termaş 
Terme
Termoni
Teşçi
Teşik
Teşirmek
Tiken
Tikoça oyunu 
Tiraçi
Tirmata
Tohli 
Tohtos etmek
Toli
Toliye düşmek
Tomari
Tomoni
Tortol
Troni
Tuçan
Turçi
Turmuli 
Tuylika

Ufak balta
Burnu kıvrık, sapı uzun küçük balta
Küçük yelkenli
Sitem etmek
Su ile çalışan bir çocuk oyuncağı
Aynı bitkiden bir kaç tanesinin bir arada bulunması
Tahta perde
Tarla kenarlarında yetişen bir sebze 
Ayak
Ana malzemesi taze fasulye olan bir tür yemek
Gece gelip insanların ağzına kapatan bir tür hayalet 
Şişman, semiz
Kaburga kemiği
Sürekli, devamlı
Dantel
Zayıflık veya hastalıktan titremek
Tepe taklak
Üzüm toplama sepeti
Yaramaz
Yara
Keşke
Yun eğirmeye yarayan bir tur çubuk 
Ağactan meyva toplamak
Diken
Sek sek oyunu
Tiryaki
Ekmek kırıntısı
Buzak, kuzu
Sinmiş, sönmüş hale gelmek
Toprakta kucuk delikli cukur
Tuzağa düşmek 
Yemeği yapılan bir tür yabani bitki
Ot yığını
Sakar, beceriksiz
Sallanan koltuk
Dükkan
Türkü
Ekmek kırıntısı
Tüylü, kıllı insan

U

U
Ubur

Uğrak
Ula / Ola 
Una
Unnen
Urdi
Us
Uskuçi
Ustalukli

Usti Dönmek
Uşak 
Uşma citmek
Uya 
Uyma gitmek
Uzumayi

O
Hayalet

Uğranılan yer, durak
(Ola)  Bir sesleniş şekli. Ula Hasan !
Ona
Onun ile
Ordu
Üst
Taneleri alınmış mısır
Becerikli, tecrübeli

Başı dönmek
Erkek çocuk
Uçarcasına, alelacele, çarcabuk
Oya
Delikanlıya kaçmak
Kasım ayı

V

Vadeye sal
Varangelen

Varakula 
Vato
Veraş

Verevir
Viça
Virka
Vrasti 
Vu
Vurzula vurmak
Ağır şart koşmak, olmayacak şeyler istemek
Bir tür teleferik

Büyük çekiç
Yayvan, sarımtırak eti yenmeyen bir balık
Arıcılıkta, amaçlarda, kovan kurmağa elverişli ağaç
Meyilli, yumuşak eğimli yer
Çalı
Dişli kürek
Kediye yemek verilen çanak
Şaşırma ifadesi
Felç gelmek (beddua edilirken soylenir)

Y

Yaba
Yane
Yalağuz
Yamsilama
Yangaz
Yariluk
Yaşik
Yaşmak
Yatur para
Yavelle

Yeği

Yeni Yetme 
Yenluk
Yeniyil
Yirmak 
Yolluk
Yukisi gelmek 
Yuklamak
Yükli

Ya bak. (Bak ne oldu !) 
Ne sandın?
Yalnız
Taklit etme
Yaramaz
Ortaklık, yarıcılık
Kasa
Bir tur kenari suslu bas ortusu 
Biriktirilen para
Sayıklamak
Eskiden alınan başlık parası
Genç, delikanlı
Hafif
Ocak ayı
Irmak
Kilim
Uykusu gelmek
Uyumak
Gebe kadın

Z

Zatiberi
Zibarmak
Zibartmak
Zimilaçi
Zipazip
Zipka
Zirza
Zivoyir
Zoli 
Zoli burun
Zotozot
Zumzukle
Zutra
Zuzuli

Zaten, eskiden beri
Şimarmak 
Fena halde, vucudu kizarincaya kadar dovmek
Sık dikenlik
Ağzına kadar dolu
Dar elbise
Kapı menteşesi
Bir mekanızmanın dönen kısmı
Kemiğin içindeki kemik iliği
Burnu çok akan kimse
İnadım inat
Dürtmek, dürtüşmek
Uzun boylu ve aklı kıt kişi
Üzüm tanesi


Kaynaklar

1) Rize Halk Şairleri ve Halk Kültürü, Süleyman Kazmaz
2)
Her Yönüyle Güneysu Rize, Güneysu Sosyal Dayanışma ve Kültür Derneği, 1996
3)
Rize Kültür Derlemeleri, Rize Halk Eğitim Müdürlüğü, 1999
4) Güneyce -  Rize Sözlüğü, İsmail Kara, 2001
5) Rize İli Ağızları, Dr.Ali Günay, Türk Dil Kurumu Yayınları, 2003
6) Bir Köy Monografisi Rize Kalkandere Hüseyinhoca Köyü, Kaknüs Yayınları, 2007