|
|
|
|
|
| A |
Abele
Abet
Abril
Abula
Aburası
Aclanmak
Açan
Açanki
Ahan
Ahpon |
İşte
böyle
Öğle tatili, öğle yemeği için işte verilen ara
Nisan
Abla
Burası
Acıkmak
Ancak
Ne zamanki
İşte bak gör burada
Hayvan gübresi |
Angona
Anteri
Apandi
Apansa
Apoçohalis
Apos
Aposkal
Apsimati
Arapiko
Arçak
|
Bir
tür zehirsiz küçük
yılan.
Entar
Bir tür lokum
Aniden, birdenbire
Eli ayağı birbirine
dolaşmak,
ayağı takılıp düşmek.
Ağzı bozulmuş aletlerin
düzeltilmesi
Yapılması gereken iş
payı
Cansız, beyaz kıvılcım
Arap kabagi (siyah
kabak)
Erkek
|
Afalamak
Afkur
Afkurma
Ağanus etmek
Ağiralti
Ağurasi
Ağurt
Ahretluk
Ajluk
Alaf
|
Kazmak
Gereksiz ve edebe aykırı olarak bağırma çağırma
Fazla konuşma ne dersen
de
beni igilendirmez.
Inlemek
Evin altındaki ekili
arazi
Şurası
Ağrıtmak, inciltmek
Takva sahibi
Açlık
Yeşil bitkilerden
oluşan
hayvan yemi
|
Arnuk
Aspet
Astiya
Aşama
Aşhana
Aşlama
Aşude
Ateşli
Ateşluk
Atiçi
|
Toprağın
yumuşayarak
kazılabilir
hale gelmesi
Büyük kılıç
İnsan siluetindeki
korkuluk
Çayır biçildikten sonra ikinci kez gelen çimen
Hol
Fidan
Bir türlü sütlü yemek
Koşmaca oyunu
Geleneksel evlerde ateş
yakılan
kısım
Henüz çiçek açan
salatalık
|
Allahisa
Amespara
Anaforci
Anağulis etmek
Anaka
Anceli-Kunceli
Ander
Ander kalmak
Anderpali
Andikas
etmek
|
Adı
hatırlanamıyan için
adı
ne idi?
Amme cüzü, elifba
Beleşçi
Geviş getirmek
Çocuk dilinde
anne.
Tahta revalli
Uğursuz
Kötürüm olmak
Çukur açmak için
kullanılan
kazık
Ilık
su elde etmek için
kapları
birbirine dökmek
|
Atki
Aykiri al
Aykirilamak
Atiça
Avli
Avusto
Ayarçi
Azina
Azirgan
|
Yaşlı
kadınların
kullandığı
büyük başörtü
Uzaklaşmak, geçip gitmek
Yan tarafa doğru gitmek
Ateş böceği
Avlu
Ağustos
Arabulucu
Irmak kenarında bulunan
ekilebilir
arazi
Erzincan
|
B
|
Bağa
Bağlama
Balkanluk
Barbon
Bağlamak
Balça
Balli lobiya
Bare
Başini bağlamak
Başluk
|
Bana
Tavan kirişi
Sarp, engebeli, yüksek alan
Barbunya Balığı
Güveyi
iktidarsız
bırakma
Bahçe
Soya fasulyesi
Bari
Evlendirmek
Başlık
|
Beyinmek
Beyikana
Beyit
Bildur
Bile
Bilesi
Binam
Birlan
Bitun
Bi yayimi
|
Büyümek
Babaanne, anneanne
Büyütmek
Geçen yıl
Birlikte, beraber
Beraberinde
Yavrum
Birdenbire, ansızın
Bütün, hep
Bazıları
|
Başukari
Batal olmak
Baturma
Bayyişa
Becit
Beçar
Bedova (Beydoğa)
Beluk
Bet
Betcoz
|
Yukarıya
doğru
Kullanımdan çıkmak
Lokma, bir lokma
Aşağıya doğru
Acele, ivedi
Bekar
Beddua
Bölük
Çirkin
Gözleri ürkütücü kişi
|
Bi
damulika
Bişçi
Bi şe
Boğalmak
Bu halli
Bulik
Buldur
Bulme
Buzakluk
Busoy
|
Küçücük
şey
Testere
Biraz, azıcık
Bunalmak
öyle, böylece
Genç kız
Geçen sene
Oda
İnek rahmi
Bu gibi, böyle
|
| C |
Cağ
Cağle/Çağli
Cağur
Cavramak
Caris Olmak
Cazi
Cebre
Cece
Celep
Cenşluk
Cerbuçuk
Ciniviz
Cizlavi
|
Örgü
şişi
Bit
Gavur
Gayret etmek
Rahatsız olmak
Cadı
Gübre
Gece
Kavurma yapmak için
satın alınan
inek
Gençlik
Mısır
bitkisinin üzerindeki çiçek
Zeki, hareketli çocuk
Eskiden giyilen bir tür
lastik
ayakkabi
|
Coco
Col
Côn
Coret
Coz pulusi
Cucum
Cuğap
Cumiş
Cunluk
Cunuz
Curut citmek
Cuvab
Cuz |
Kumda
oynanan çocuk
oyunu
Göl
Deri
Biçilen mısır demetlerini yere sermek
Göz bebeği
Güğüm
Cevap
Gümüş
Günlük
Gündüz
Aşırı ishal olmak
Cevap
Güz |
| Ç |
Çaç
Çaça sepet
Çafladi
Çafılamak
Çafi
Cafili kürek
Çaho
Çahra
Çahudi
Çağana
|
Hayvanların
altına serilen gürgen kestane yaprakları
Uzun aralıklı fındık çubuklarından yaprak taşıma sepeti
İnce
odun parçası
Tırnakla kazımak,
bahane aramak
Çatallı
Gubre atmaya yarayan
catalli
kurek.
İskofri balığı
Eski, bozuk işe yaramaz nesne
Paçavra, işe yaramaz bez parçası
Yengeç
|
Çesuk
Çeşan
Çeşe
Çeşin etmek
Çetek
Çiçi
Çiçili
Çikma
Çipa
Çiğir
|
Kesik
Başa bağlanan geniş ve
çubuk
desenli peştamal
Köşe
Turfanda bir meyve veya
sebzeyi
ilk defa yemek
Kötek
Yaranın sulanması
Solucan. Zayıf ince kız.
Kız ve erkek
tarafının gönderdikleri
hediye
Arı iğnesi. Çocuk göbeği
Çağırmak, davet etmek
|
Çağan
Çağra
Çağra cevirmek
Çağraya sarilmak
Çağumi
Çakçaka
Çakuma
Çalambura
Çali
Çambi
|
Mısır
ayıklamak
Bıçak bilemeye yarar
düzenek
Hileli işler yapmak.
Başı belada olmak
Salkım
Taneleri deremen taşına
ileten
ahşap oluk
Örümcek ağı
Yaz gecelerinde ışık
veren
böcek (çarambula)
Odun dalları
Hasır türü örgü
|
Çikli
Çikmiş
Çilbur
Çilimbura
Çiliğani
Çili pumburi
Çimidi
Çina
Çinluk
Çirapi |
Oyun
oynamak için çember
Boşanmış kadın
Ana malzemesi süt olan
bir
tür yemek
Ateşböceği
Kavurma
Ateş böceği
Beyin, beynin dağılmış
şekli
İbik
Çulluk kuşu
Kötü, hain, belalı
(kadın) |
Çamçaka
Çamı
Çanis etmek
Çatara
Çatmak
Çapari
Çapika
Çapli
Çapula
Çarafulis etmek |
Geveze
Saç örgüsü
Kullanılan suyun
üzerine sıçraması
Uygunsuz, yaramaz kişi
Görmek,
rastlamak
Bir tür balık avlama
aracı
Malzeme konulan kıl
desti
Elle dikerken atılan
bir dikiş
Kullanılmış ayakkabı
Yemek veya ya su
üzerinde yağ
ışıldamak |
Çirbit
Çirmulis etmek
Çirozlamak
Çitari
Çiten
Çivi
Çivrikos
Çiya
Çoh
Çomur |
Kibrit
Kıvranmak
Buruşmak, ozelligini
kaybetmek.
Horoz ibiği
Yaprak taşınan delikli
sepet
Çocuk oyunlaında sayı
Büzüşmüş
Ates kivilcimi
İnce kalas
Kömür |
Çarapali
Çaşot
Çaşutluk Etmek
Çavlaka
Çeç
Çeçez
Çegil
Çeğel
Çaravoş
|
Küçük
bir tür kuş
kapanı
Cekirge, balik yemi
Elçi, aracı kadın
Fesatlık etmek (Uygurca)
Devamlı sulak olan
arazi parçası
Petekte arinin bal
yaptigi
gozenekli parca
Çakıl
Kekeme
Çakıllı yer
|
Çopri
Çori Kesmek
Çoti
Çufan
Çuğni kokmak
Çuk
Çul
Çulek
Çulfet |
Köprü
Derenin
suyunu baska
yere akitarak,
balik avlama
Kötü
Filiz, surgun
Yanık kokmak,
(özellikle bez
eşya yanması)
(Çocuk dilinde) pipi
Kül
Tahta yoğurt ve pekmez
kabı
Anne babanın bakmakla
yükümlü
olanlar, çocuklar |
Çelefudi
Çelepur
Çeli
Çençene
Çeper
Çepli
Çepuk
Çeremit
Çerezayı
Çerik
|
Yarılmış
odundan elle
ayrılabilen
küçük parça, kıymık
Kelepir
Kurumuş
mısır sapları
Pencere mandalı
Çit
Kıymık, küçük ağaç veya
taş
parçası
Küçük sepet
Kiremit
Haziran
Çam kalas
|
Çumbu
Çumur
Çunçuri
Çunkim
Çupi
Çupyas
Çurt
Çuru ayi
Çuruli
Çuyis etmek
|
Çimdik
Mısır unu, yağ ve
çökelekle
yapılan yemek
Bir tür sinek
Çünkü
Çubuk
İnceden ağırma, sızı.
Kürt
Temmuz
Aşırı olmuş, yağlı
Agirmak, sizlamak
|
D
|
|
Da
Daladal etmek
Damulika
Damla
Dandaniça
Dardar etmek
Darluk
Davli
Dayman
Deke
Denaz
Deremen
Devren
Dilisim
Deyine
Didali
|
Anlamı
güçlendirmek
için kullanılan
ek
Güreşmek veya yarışmak
için
tutuşmak
Küçücük şey, damlacık
Saçak altı
Sözünde durmayan, bir
kuş
Dır dır etmek
Sıkıntı, bunalım
Odun parçası
Daima
Dakika
Taklit,
yansılama, alay
Değirmen
Köprü
Tılsım, büyü
Diye
Zayif,
celimsiz,
bakimsiz bebek
|
Dimari
Dişarla
Dişarlan
Div
Diyam
Diyan
Dizluk
Doğa
Doğdi
Dolama
Dolaylık
Dondarci
Dova
Duvrani
Düzenci |
Ham
meyve
Kesişleme rüzgarı
Hacet def etmek
Dev
Güya,
sanki
Dayanmak
Uzun erkek donu
Dua
Kalın odun parçası, keserin dip kısmı
Irin
Belden aşağıya sarılan
peştamal
Düğünlerde yemeği
yöneten kişi
Dua
Yağ ve ayran yapmak
için kullanılan yayık
Gelini
hazırlayan bayan
|
| E |
Ebi
Ebiri
Ebirini
Ebisoy
Ecinli
Egere
Eğratluk
Eğreti
Eğretiluk
Eğrip
|
Öbür
Öbürü
Otekini
Öbür türlü
Cinli, perili
Eğer, şayet
İmece
Eğrelti otu
Eğrelti otlarının bol olduğu alan
Büyük balık ağı
|
Emrana
Encami
Entari
Enuk
Eraze
Ereti
Eserli
Eskemi
Esseh
Eşadi
Eşik
|
Bahar
ayları, arıların oğul vermeye hazırlandıkları aylar
Acemi
Fistan
Domuz yavrusu
Arazi
Eğrelti otu
Perili, cinli
İskemle
Sahih, doğru
İnsan süretinde yapılan
korkuluk
Işık
|
Elcan
Elçi
Eldu
Elduttu
Elet
Elişmek
Eliştu
Emcük
Emice
Emicoli
|
Yabancı
Evlenmede aracılık eden
kişi
Ölmmek
Öldürmek
İletmeki, götürmek veya götürmek
Sataşmak
İsabet ettirmek
Yalancı emzik
Amca
Amca oğlu
|
Eşkun
Etekluk
Etmek
Evlek
Evetle
Eyicene
Eyilat
|
Filiz,
sürgün
Etek
Ekmek
Ark
Acele etmek
İyicene, dikkatlice
İyileştirmek
|
F
|
|
Falamidi
Fambur
Fanila
Farfatara
Farfaratis
Farla
Fartik
Faytos
Feket
Felenk |
Sandık
çekmecesi
Ihlamur
Kollu atlet
(Fafatura) Kelebek
Çırpınma, çarpıntı
Çırpınmak, kuş kanat çırpmak
Önlük
Paydos
Fakat
Kayıkları suya çrkmek için kullanılan ağaç kızaklar |
Fitruka
Flanbur
Foli
Fodulluk etmek
Frahti
Fufuli
Funduk
Furliyan
Furnesi
Furset |
İyi
giyimli kız,
yerden biten
kestane filiz
Ihlamur
Ufak toprak çukur
Böbürlenmek, çalım satmak, haddini bilmememk
Kalın kestane
tahtası
Sivilce
Fındık
Çekirge
Kavrulmuş mısırdan
yapılan
un
Fırsat |
Feli
Feliçi açmak
Feluka
Feretiko
Fiçiko
Fifilika
Firfilik
Fişki
Fitne
Fitra |
Kabak
dilimi
Duğme yeri açmak
Lahana filizi
Rize bezi - Feletika-
Su kabağı
Oyuncak rüzgar gülü
Düdük, düdük sesi
Hayvan tersi
Yavru Balık
Mısır fidesi |
Furtuna
Fuska
Fuşki
Fut
Fut çekmek |
Fırtına
Böğürtlen
Taze gübre
Ani ve bir kere olan
şeyler
için kullanılır. (Fut citti)
Bir yudum içmek, bir
defa çekmek |
| G |
Gadanı
Almak
Gaganis Etmek
Geceluk
Gerdel
Geyme
Ganguli Guçça
Gırgır
Godalak
Gogona
Golf pantul
|
Çare
olmak, avutmak
Tavuğun gıgıklaması
Gecelik
İneğe verilen yemin
konulduğu
tahta kap
Kılıf, özellikle yastık
kılıfı
Tahta revalli
Büyük balık ağı
Taneleri alınmış mısır koçanı
Kagittan bir tür küçuk
uçurtma
Paçası dize kadar
dar, üstü
bol pantalon
|
Goşt
Gömüğü sevilmek
Gömük
Göreslenmek
Gözun harhalisi
Gugum
Güçükayı |
Tarla
sürülünce meydana gelen sert toprak kümeleri
İçi güzel olmak
Kemik
Göresi gelmek
Goz yuvarlagi
Güğüm
Şubat |
| Ğ |
Ğaço
Ğalaçi
yağmak
Ğanca
Ğanapi
Ğarğaris
etmek
Ğarğali
Ğark
Ğaros
olmak
Ğatyaluk
Ğaviçi
Ğavroz
Ğayin
Ğezep
Ğiçi/Ğiti
Ğilima
|
Eriyik,
pelte
Dolu
yağmak
Kene
Armut çeşidi
Bağırıp
çağırmak
Cevizin üzerindeki
yeşil kabuklu
kısım
Su arkı
İşe
yaramaz
hale gelmek
Çöp,
çöplük
Iyice,
yamuk yumuk olmuş metal eşya
Bebek
lazımlığı
Hain
Bela
Çocuk
dilinde, kotu, fena, pis şey
Çok pişip erimiş et
|
Ğincik
Ğirk etmek
Ğizar
Ğocğomer
Ğoğori
Ğoğova
etmek
Ğoli
Ğov
Ğovroş
Ğoy
Ğoyluk
Ğuke
Ğumeti
Ğurtuli |
(Ğinzili) Damak
Gark etmek, gömmek
Bicki
makinesi, buyuk testere
Arı kovanı kurmaya elverişli ağacın
en alt dalı
Baykuş
Çömelmek
(Bir ğoğova et bakalım şuraya)
Bir küreklik toprak
Çok
kısa
zaman dilimi (Bir ğov gitdim geldim)
Kaya
balığı
Üvey,
ğoyana
Üveylik
Öfke
Bir
tür
sebze
Soluk borusu (özellikle
hayvanlarda) |
| H |
Ha
bole
Ha bu
Habura
Hacika
Haçan
Hade
Halaçi
Halati
Halbuse
Haloti
Hamlahus
|
Böyle
Bu
Burası
Sarı tüylü, ufak cüsseli bir kuş
(Haçanki) : Mademki
(Uygurca)
Haydi
Dolu
Eski, yırtık ayakkabı
Halbuki
Balgam
Mısır
|
Hemayil
Hemence
Hepele
Hepli
Hepten gitmek
Heralim
Herik
Herişte
Hesa Yesa Helesa
Heseğ
Heseğten
|
Muska
kabı
Bir çeşit bez çanta
Karıştırmak
Siyah üzümün kabuğu
Hasta olmak
Herhalde
İnce ve uzun kazma
Ana melzemesi süt
olan
bir tür yemek
Bir ağırlığı çekerken
söylenir
Gerçek, hakikat, doğru
(Heseğ
mi deyisun?)
Sahiden
|
Hancaka
Hane
Hamdospara
Hampa
Hamuçara
Hanya
Hapsi
Hapsikoli
Hapalamak
Harçi
Harhali etmek
|
Ancak
Neredesin?
Böğürtlen
Varlıklı
Çilek
Mademki
Hamsi
Bir tür hamsi yemeği
Karıştırmak
Sırık
Kabuğundan ayırmak
|
Heyle
Hilça
Hizan
Hirli
Hişir olmak
Hobur
Hoho
Hohol
Hoholis
Hohori
Hohovis etmek
|
Sığırları
sürmek
Taneli taze mısır
Cimri
İyi değil
Değerini yitirecek
kadar bollaşmak
Hortlak
Öcüi, umacı
Çöp, toz
(Hohol) Karma
karışık
Baykuş
Çömelerek oturma
|
Hark
Harul
Haşindi
Haşlak
Haşli
Haşluk
Haşuli
Hatyaluk
Havli
Havu
|
Ark
Kara saban
Şimdi
Olumsuz, aptal adam
Çok sıcak
Harçlık
Ana malzemesi mısır unu
olan
bir yemek
Çöplük
Havlu
Şu
|
Hokelenmek
Hopeçi
Hoper
Hopi
Hosti
Hoşeti
Hov
Hova(ya) gelmek
Hovini almak
Hozan
|
Öfkelenmek
Koyunların boğazına takılan çıngırak, torba veya çanta
Geniş, açık
Tanesiz, olgunlaşmamış
mısır
koçanı
Kor
Kuru mısır yaprağı
Öfke, hırs
Hemen, acele gelmek
Hevesini almak
Ot olmayan yer
|
Havuriya
Hayat
Hayın
Heçaye
Hedik
Hej
Hemle
Heleke
Helengor
Helepi |
Oraya
Giriş, hol
Çok şiddetli, iyi
Hikaye
Dallardan yapılan kar
ayakkabısı
Hac
Hamile
Hocaya okutmaya gidilen
yer
Kavisli arıcı bıçağı, bağ bıçağı
Kabak çekirdeği |
Hukelenmek
Humra
Humri
Hutbin
Hutup
Hutupis
Hurtuli
Hus |
Çok
kızmak
Kan çıbanı, şiş
Siyah üzümün kabuğu
Kibirli
Mısır koçanını çeviren
yapraklar
Yolmak, Koparma
Gırtlak, boğaz
Kara lahana ezmesi
|
| İ |
İkamak
İkden
İkilmak
İlamur
İlaf
İlan
İnsuz
İpek
İpranmak
İpratmak
İro
İsir
|
Yıkamak
İlk önce
Yıkılmak
Ihlamur
Yulaf
Yılan
Issız
Taze mısır koçanındaki
püskül
Eskimek, yırtılmak
Yırtmak, eskitmek
Gökkuşağı
İneklerin yediği,
yaprağı geniş
ve sert bir ot
|
İskandal
İslemi
İspinoz
İstavrite
İstipis
İşçil
İşlitavali
İşmar etmek
İştoni
İştopili
İzbor
İzname |
Büyük sepet
Büyük bakır güğüm
Bir tür kuş
Eylül
Yemeğin bozulması
Korku ile karışık şüphe
Hamsi pilavı
Baş, kaş, göz ve elle
işaret
etmek
Erkeklerin giydiği don
Eşek arısı
Kör, ama
Resmi nikah evrakı |
K
|
|
Ka
Kaad
Kabukçi
Kaçata
Kada
Kaful
Kağle
Kağra
Kakaçi
Kakuça
Kalçin
Kaleçi
Kalemidi
Kambi
Kamris
etmek
Kanaviça
Kanci
Kandala
Kaneyakli
Kapoçi
Karamiş |
Yakınlık,
sevgi
ifadesi (Dayıka, fatuka, anaka)
Kağıt
Başkasının evinde
yemekten
hoşlanan kişi
Alın
Küçüklere şefkat ve
sevgi ifadesi
Dikenlik
Bit
Karga
Koyun pisliği
Dizleri veya beli
bükülmüş
kişi
Dize
kadar çıkan kalın
yünlü
çorap
Boncuk
Iplik yapmaya yarayan
bir tür
alet
Taze çay filizi
Fışkırmak
Bir tür ince
dokuma
Dilim
Tıpa, musluk
Çaresiz yetim
Çıbanın su toplamış hali
Karayemiş |
Kolistavra
Koliva
Koma
Komar
Kompi
Komri
Komsilamak
Kondari
Kongoş Çarık
Konira
Konişuk
Kontra
Kopali
Kopça
Kopeli
Korbakor
Korkata
Korkizan
Korop
Kosi
Koti
|
Kertenkele
Suda pişmiş mısır
Set
Bir tür ağaç
Patates
(Kunduri) : İskemle
Şikayet etmek
Sepet
yapiminda
kullanilan
findik çubukları
Basit ve kaba bir
ayakkabı
Beyaz bit yavrusu
Mukavele, konuşulan şey
Topuksuz bayan
ayakkabısı
Çamaşır tokmağı
Düğme
Evlilik dışı çocuk
Sevilmeyen kişileri
kınamak
için kullanılır
Kalın öğütülmüş mısır
unu
Korkak
Dam, baraka
Kuluçkaya yatan tavuk
Lahana gövdesi |
Karkalaçi
Karnali
Kartof
Kartuli
Kasapetra
Kaskarina
Kastaniça
Kataça
Katatori
Katsafurç
Katson
Kavara Kavurinti
Kaybana
Kebre
Kebur
Kemane
vurmak
Kenef
Kerbeluk
Kehkür
Kerbeluk
Kerezayi
Kerip
Keriplenmek
Keşan
Ketenpereye
getirme
Kevi
Kevret
Kiççi
Kilavlamak
Kiz
çekmek
Kiça
Krili budanmak
Kirkluk
Kitipiyos
Koça
Koçan
Koçira
Kofi
Kohlidi
Koleti
|
Derelerin
denize
taşıdığı odun
El sepeti
Patates
Baca kurumu
Sert toprak
Örülmüş fritiko bezini
tezgahta
kesmek
Beyaz kabak
Alın
Kapı eşiği
Duman
Koçan
Yellenmek Turşu
kavurması
İstenmeyen bir şey
Gübre
Kabir
Önem vermemek
Hela, tuvalet
Gübrelerin toplandığı
yer
Kepçe
Gübrelik
Haziran
Garip
Gariplenmek
Başa sarılan peştamal
Oyuna getirmek, tuzağa
düşürmek
Sağlam
Yatak
Bir ısırık, ısırmak
Aleti ince bilemek
Kız kaçırmak
Topal, aksak
bitap düşmek, büyük eziyetler çekmek
Kırk yaşından sonra
doğan çocuk
Adi, işe yaramaz,
değersiz
Merdiven basamağı,
mantar,
siğil
Çay alımyeri cüzdanı,
şokalisi
alınmamış mısır
Tutumlu kadın
Sağır
kişi
Sümüklü böcek
Bir tür pide
|
Kotila
Kot
Kotkafali
Kotori
Kuçayı
Kuka
Kukari
Kukuçi
Kukula
Kukulaçi
Kukuli
Kukuma kuşu
Kukpapula
Kukus
Kukuta
Kulumika
Kumri
Kumuli
Kumuşi
Kunci
Kupas
Kupli
Kuplika
Kupsi
Kurseli
Kuskut
Kutali
Kutni
Kutrum
Kutuçi
Kutuni
Kutuz baş
Kuvari
Kuyiça
Kuyis
Kuzina
Külünk
Küspe |
Ense
Ölçü birimi, 5 kilo
Aptal
Silindir biçimli kalın
kaka
Şubat
İplik yumağı
Ucu çatallı değnek
Küçük, güzel, minyon
tipli
Yün örme başlık
Bir armut türü
Sivri külah, dağ
doruğu, tepe
Guguk kuşu
Saklambaç oyunu
Tomurcuk
Çay tohumu
Kılçıksız hamsiye
yumurta kırılarak
yapılan yemek
Tomurcuk, genç kız
Yığın, tepe
Kestanenin dikenli dış
kabuğu
Keten bitkisi kuru
govdesi
Ters
Altın süsü eşyası
Hıçkırık
Taze fasulyenin uçları
Mısır fidanı
gövdesi
Kabağın sapı, huysuz
geçimsiz
kişi
Lahana vurmaya yarayan
çamdan
mikser
İpekli veya pamuklu
entari
Kötürüm
Kuş gagası
Mısırın danesiz gövdesi
Kel baş
Ham incir, makat
(Kuvitsa) Küçük
küfe
(Kuyizma) Bağırmak
çağırmak
Bir tür soba
Ucu sivri kazma
Bir cesit hayvan yem
|
M
|
L |
Mabeyin
Mafra
Mafrat
Mağaka
Malez
Malpet
Mamukağız
Manaçi
Manca
Maran
Maraz
Marko
Maroslamak
Masti
Matahcara
Mavizer
Mavrant
Megereme
Metika
Momoli
Mamuli
Minci
Miska
Miti
Mizmici
Modyeli
Mokol
Moli
Momolika
Mostra
Mostraluk
Mozuko
Muh
Muhlama
Muncur
Murmuris etmek
Muti
Muzevirr |
Yan
oda
Kötülük eden
Yaramaz çocuk
Çocuk dilinde inek
İneğe verilen yem
Ufak kılıç
Beceriksiz, sözü
ağzında eveleyip
duran
İneğin boğazına
bağlanan ip
Kazan yemekleri veya
çorba
Ahşap yığma tek katlı ev
Ruhi hastalık
Erkek kedi
Fidelerin veya
yaprakların
solması
Dişi kedi
Tohumluk torbası
Tüfek
Servet
Meğer
(Met-değnek) Çelik
çomak çubuğu
Böcek
Diken meyvesi
Çökelek
Sümük
Burun
Çok titiz
Değirmende mısırın
oluğa verildigi
oynak ahşap kısım
Tarlada büyük ateş
Pişen yemekte oluşan
topak
Bir tür kır meyvesi
İnsanın dış görünüşü
Göstermelik
Sütü, sağılımı azalan
inek
Çivi
Mısır unu muhallebisi
Dudak,(Bukma
muncurlarını -
mızmızlanma)
Fiskos etmek
Yumusak huylu
Söz taşımak |
Lağus
- Lazut
Lahmi - Lahmikoli
Lahmi Kafa
Landara
Langona
Lapara
Lapi
Lekur
Lemsa
Lender
Lenger
Lenguri
Lezgi
Likapa
Likapi
Likmen
Likoç
Limas etmek
Lina yapmak
Lipla
Litropi
Liver
Livor
Lobiya
Loha
Loklatis
Longoş
Lori
Loti burunlu
Luluçi olmuş
Lumbika
Lutuçi |
Mısır
İneklereverilen
yemek
Aptal
Avare
Bir tür zararsız yılan
yılan
Ciddi olmayan, döneklik
edebilen
Aptal
Uzun
Bol süt veren inek
Kilolu, beceriksiz kişi
Yayvan, kenarları geniş
bakır
sahan
Uzun boylu, hantal
adam
Derbeder insan
Aronya
Bir cins armut
Şişesiz yanan küçük
idare lambası
İkiz
Havanın yumuşaması
Çamaşır asmak için ağaç
germek
İskelet gibi çok zayıf
kişi
Yazın en sıcak zamanı
22Temmuz
Tabanca
Yabani yemiş veren bir
bitki
Fasulye
Kor ateş
Suyun fokur fokur
kaynaması
Kaba herif
Dar ve uzun ekili arazi
parçası
Burnu devamlı akana
küçümseme için
Islanmış, suya doymuş
El feneri
Etli butlu (Baksana
kariya,
luturu duruyi) |
| N |
Nabedil
olasın
Nacak
Nağmisa
Nağuka
Nanuris etmek
Nasaka
|
Yok
olasın
Et dogramaya yarar
kucuk balta
Yeni gelin, gelinlik
kız, kurumlu
kurumlu oturan kız
Beceriksiz
Ninni etmek
Yeni yumurtlamaya
başlayan
tavuk
|
Nasi
Nayla
Nedu
Neluktur
Nemise
Neyana |
Nasıl
Serender
Nedir? (Nedu, cece
yarisi tiktin
bizi ayağa?)
Nasıl oldu da böyle
yaptın?
Güzel
Ne tarafa, nereye,
nerede |
| O |
Obiri
Oçuz
Oğnine
Oğonk
Oğur
Oğura Celmek
Oğtovri
Ola
Ole
Ondortli
|
Öbürü,
öteki
Öküz
Önüne
Sığır yiyeceği
İstikamet, yön, taraf, sıra
İneklerin cinsel istek
duyması
Ekim
Ulan
Öyle
Bir tür tabanca
|
Orsidi
Otar
Ovalı
Ovar
Oyani
Oy ana
Oy uşak
Ozaçe
|
Yörede
yetişen
bir tür
ağaç
Otlatmak, gütmek
Erzurumlu, arka
memleketli
Düzeltmek, derleyip toparlamak
O tarafı, orası
Üvey ana
Üvey çocuk
Lahana Sarması
|
| P |
Paçariş
etmek
Paçi
Pafuli
Pağsa
Palariş
Pali
Paluze
Paluze gibi uşak
Pambuk
Panti
Papara
Papur
Pardi
Pasmanika
Pati
Patiçi olmak
Patoma
Patos
Patoslamak
Patuli patuli yağmak
Peçare
Peçi
Peçibaş
Pepeçura
Pepeka coz
Peşe kaçmak |
Mani
olmak,
sıkıştırmak
Küçük kız. Büyük
kızlara şaka
için denir.
Patlamış mısır. Güzel
tombul
kız
Kulübe
Cin çarpması
İneğin bağlandığı
kazık, iskamle
ayağı
Ana malzemesi süt olan
bir
tür tatlı
Yakışıklı, beyaz tenli
erkek
cocuk
Pamuk
İneğin ot yediği bölme
Ağır ve hakaret
içerikli söz,
laf
Vapur
Çakal
Patlamış mısır
Küçük tahta, mezar
patisi,
kedi köpek ayağı
Yassılaşmak
Ahırdaki tahta döşeme
Yassı, dümdüz
Dümdüz etmek, yassı
hale getirmek
Tane tane kar yağışı
Çit
Cilt. "O paçi, o kızara
peçilarun"
Kabakbaş, saçı dökülmüş
Üzümden yapılan
muhalebi kıvamında
tatlı
Mavi gözlü
Kızın erkeğe kaçması |
Peşuk
Petima
Petroz
Piçak
Pifano
Pif kokmak
Piftoli
Pitemi
Pisik dalağı
Pleki
Podosi
Poğoni
Pontul
Pormo
Porluko
Portağala
Pos
Pulama
Pulaşi
Puli
Puma
Pumburi
Pupu
Purputli
Purtuli |
Beşik
Toprak basamak
Çay
Bıçak
Bereketli
Kötü kokmak
Sevimli, yaramaz
cocuk(şakalaşırken
söylenir)
Yarım metrelik bir ölçü
birimi
Pankreas
Mısır ekmeği pişirmek
işin
kullanılan taş
Naylanın direğine konan
ağaç
tekerlek
Yetim, kimsesiz
Pantolon
Erken olgunlaşan sebze
ve ekin
Çok yellenen
Yeni doğurmuş inek
sütünden
yapılır
Derelerde balık
avlanılan küçük
ağ
Un karıştırılarak
yapılan hayvan
yemeği
İneklere verilen bir
çesit
yiyecek
Civciv
Daire şeklindeki peynir
At sineği
Çocuk dilinde yara
Yüzeyi kabarcıklı olan
Kesik veya yırtık eski
bez
parçaları |
|
|
|
|
| R |
Rahna
Rahna ketani
Reyiz
Rimis etmek
Rohte
|
Örümcek
Örümcek ağı
Reis
Tereyağının ekşimesi,
bozulması
Kaban, dere
kenarlarındaki
tehlikeli yarlar
|
Rohtiko
Roka
Rokopi
Ruruli |
Bir
çeşit lahana
yemeği
Mısırın kabuklu hali
Mısır fidelerinin
seyreltilmesi
Rus armutu |
| S - Ş |
Sağ
Sahan
Salahana
Sami
Sebi
Sedeke
Seftika
Seğiretmek
Seke
Sepetbaşı
Sığna
Sığran
Sifila
Sina
Sinağuş
Sinor
Sipa
Sumari
Sumizma
Sumsuk
Sumuş
Surtika
|
Dere
kenarı düzlükleri
Bakır
tabak
İşsiz, güçsüz adam
Mısır yaprağından
örülen ip
Bebek
Sadaka
Pazıdan yapılan sirkeli
turşu
Firlayip koşmak
Ahsap karyola
İçi boş kafalı
Yara izi
Isırgan otu
Yaş yapraklı çalı
İz, belirti
Bir şeyi bulmak için
konan
işaret
Arazileri ayıran sınır
Yaramaz ve çok bilmiş
çocuklara
soylenir
(Sumarluk) Geç kalan.
Son çocuk
Sızdırma
Hayvanın çenesi
Parmak boyunda ölçüm
birimi
Küçük kuş
|
Suser
Sutli
Sürecek
Şafla
Şağnoma
Şali
Şalaka
Şaloti
Şapoti
Şaravaz
Şarba
Şepidi
Şernaz
Şi
Şinakiça
Şokali
Şuçur
Şurus etmek |
Kilit
Bir çeşit sütlaç
Yazı sürmek için kalem
gibi
yontulan sopa
Ağız suyu, salya
Fazla
güneş almayan yer, bitki yetişmeyen yer
Salya
(cocuklar icin kullanilir)
Ustu
basi kirlenmisçocuk
(Haloti) Ağızdan
akan
salya
Tokat
Alttan delikli ahşap
tekne,
üzüm yapımında kullanılır
Eşarp
Bir tür sinek
Çıtkırıldım, nazlı çocuk
Çocuklara işemeleri
veya sümkürmesi
için denir
Yaprakları
oğuşturulduğunda
köpüren bir tür bitki
Mısır koçanı yaprakları
Şükür
Islık çalmak |
T
|
|
Tağra
Tahra
Taka
Takaza etmek
Taktaka
Tami
Taraba
Tarhuli
Tatuli
Tavali
Tavara
Tavli
Temeçi
Temeçulli
Tentene
Tentenis etmek
Teretelli
Termaş
Terme
Termoni
|
Ufak
balta
Burnu kıvrık, sapı uzun
küçük
balta
Küçük yelkenli
Sitem etmek
Su ile çalışan bir
çocuk oyuncağı
Aynı bitkiden bir kaç
tanesinin
bir arada bulunması
Tahta perde
Tarla kenarlarında
yetişen
bir sebze
Ayak
Ana malzemesi taze
fasulye
olan bir tür yemek
Gece gelip insanların
ağzına
kapatan bir tür hayalet
Şişman, semiz
Kaburga kemiği
Sürekli, devamlı
Dantel
Zayıflık veya
hastalıktan titremek,
sendelemek
Tepe taklak
Üzüm toplama sepeti
Yaramaz
Yara
|
Teşçi
Teşik
Teşirmek
Tiken
Tikoça oyunu
Tiraçi
Tirmata
Tohli
Tohtos etmek
Toli
Toliye düşmek
Tomari
Tomoni
Tortol
Troni
Tuçan
Turçi
Turmuli
Tuylika
Tepes kupas
|
Pekmez,
fasulye,
korkoto,mısırla
pişirilen yemek
Keşke
Yun eğirmeye yarayan
bir tur
çubuk
Ağactan meyva toplamak
Diken
Sek sek oyunu
Tiryaki
Ekmek kırıntısı
Buzak, kuzu
Sinmiş, sönmüş hale
gelmek
Toprakta kucuk delikli
cukur
Tuzağa düşmek
Yemeği yapılan bir tür
yabani
bitki
Ot yığını
Sakar, beceriksiz
Sallanan koltuk
Dükkan
Türkü
Ekmek kırıntısı
Tüylü, kıllı insan
|
U
|
U
Ubur
Uğrak
Ula / Ola
Una
Unnen
Urdi
Us
|
O
Hayalet
Uğranılan yer, durak
(Ola) Bir
sesleniş şekli.
Ula Hasan !
Ona
Onun ile
Ordu
Üst
|
Uskuçi
Ustalukli
Usti Dönmek
Uşak
Uşma citmek
Uya
Uyma gitmek
Uzumayi |
Taneleri
alınmış mısır
Becerikli, tecrübeli
Başı
dönmek
Erkek çocuk
Uçarcasına, alelacele,
çarcabuk
Oya
Delikanlıya kaçmak
Kasım ayı |
| V |
Vadeye
sal
Varangelen
Varakula
Vato
Veraş
Verevir
|
Ağır
şart koşmak, olmayacak şeyler istemek
Bir
tür teleferik
Büyük çekiç
Yayvan, sarımtırak eti yenmeyen bir balık
Arıcılıkta, amaçlarda, kovan kurmağa elverişli ağaç
Meyilli, yumuşak eğimli
yer
|
Viça
Virka
Vrasti
Vu
Vurzula
vurmak |
Çalı
Dişli kürek
Kediye yemek verilen
çanak
Şaşırma ifadesi
Felç
gelmek (beddua
edilirken
soylenir) |
Y
|
Yaba
Yane
Yalağuz
Yamsilama
Yangaz
Yariluk
Yaşik
Yaşmak
Yatur para
Yavelle
|
Ya
bak. (Bak ne
oldu !)
Ne sandın?
Yalnız
Taklit etme
Yaramaz
Ortaklık, yarıcılık
Kasa
Bir tur kenari suslu
bas ortusu
Biriktirilen para
Sayıklamak
|
Yeği
Yeni Yetme
Yenluk
Yeniyil
Yirmak
Yolluk
Yukisi gelmek
Yuklamak
Yükli |
Eskiden
alınan başlık parası
Genç, delikanlı
Hafif
Ocak ayı
Irmak
Kilim
Uykusu gelmek
Uyumak
Gebe kadın
|
| Z |
Zatiberi
Zibarmak
Zibartmak
Zımilaçi
Zıpazıp
Zipka
Zirza
|
Zaten,
eskiden beri
Şimarmak
Fena halde, vucudu
kizarincaya
kadar dovmek
Sık dikenlik
Ağzına kadar dolu
Dar elbise
Kapı menteşesi
|
Zivoyir
Zoli
Zoli burun
Zotozot
Zumzukle
Zutra
Zuzuli |
Bir
mekanızmanın
dönen kısmı
Kemiğin içindeki kemik
iliği
Burnu çok akan kimse
İnadım
inat
Dürtmek, dürtüşmek
Uzun boylu ve aklı kıt
kişi
Üzüm tanesi |
Kaynaklar
|
1) Rize Halk Şairleri
ve Halk Kültürü, Süleyman Kazmaz
2) Her Yönüyle Güneysu Rize,
Güneysu Sosyal Dayanışma ve Kültür Derneği, 1996
3) Rize Kültür Derlemeleri, Rize Halk
Eğitim Müdürlüğü, 1999
4) Güneyce - Rize
Sözlüğü, İsmail Kara, 2001
5) Rize İli
Ağızları, Dr.Ali Günay, Türk dil Kurumu Yayınları,2003
|
|
|
|
|