Rize, Ne yeşil hasrettir maviye, ne mavi
hasrettir yeşile, bir başka bir başka güzeldir
Rize...
|
Rize'den esintiler
|
Atasözleri |
Atma
Türküler - Maniler
|
Ridos Thermal Hotel
|
|
Adami yapan da karidur
Yikan da karidur
Ben
derum torunum yok
O derki dayimsun dayim
Karinin
eyisi eve cirmez
Çotisi yere cirmez
Kendume
yer edeyim
Bak sağa ne edeyim
Lafun
tutulursa haçimsun Tutulmazsa sen çimsun
Madem kideyu miras
Bende
yiyeyum biraz 
|
Dereden
geceyiken
Başum
aldi
sazlara
Baba
evlendur
beni
Aklum
kaldi
kizlara
Makasli
peştamalun
Baksana rengi soldi
Duydiki isticeğum
Anan sacini yoldi
Yazi yazarum yazi
Kuşlarun kanadina
Gel edelum sevdaluk
Babanın inadina |
|
| Anzer
Yaylası |
Bilmeceler |
Destanlar |
Kaçkarlardan Esintiler
|
|
Ağizi
haho, deliği vizo
Zaçada ziço, zaçada ziço
Bir kara kocakari
Etekleri
yukari
Evun ustunda kirk
atli
Kirkida kara
kapakli
Kara kuzgun, sapi uzun
Hem
sizun var, hem
bizum
Supurdum odayi
Otukodum
babayi
Yerden piter pi
foli,
Pelindedur piştofi
|
Bilmemki
niye geldik
Şu
üç günlük dünyaya
Kimisi
atlı olur
Kimisi
olur yaya
Dostlarım
kulak verin
Biraz
Salih ağaya
Kimisi
köşkte yaşar
Kimisi
barakaya
Bilmem
nasıl anlatsam
Bu
ayrılık işimi
Azrail
görevlidir
Takip
eder peşimi |
|
Eski Rize
|
Dua
ve Beddualar |
Kız Kaçırma Peşe Gitme
|
Şehir
den Kareler |
|
Allah
yedi yorgan yipratasun
Hay
korbakor çikasun
Nabedil
olasun
O ander
kaybana kalasun
Peşuk
sallamiyasun
Uşak
çipasi çesmeyesun
Beyaz
sakal tariyasun
Boş
çeseye salmayasun
Dunyanun
adini alasun
Haznelere
çatasun
Nur
aksun
mezarluğuna
Sular
gibi artasun
|
Haçan
bir
kız kaçacak, yan
basar
ayağını, eve
gelirde
koymaz, yemeğinin
yağını, iner
ahıra
bakmaz, ineğinin
bağını, suya
giderken
kırar, destinin
dudağını...
Rize'nin
bazı yerlerinde kız kaçırma yerine "kız çekme" denir.
Kızı isteyip de
alamayan oğlan tarafı, kızı zorla çeker
götürürdü. Oğlan,
bir
kaç arkadaşını
yanına alır ve kızı
kaçırabileceği bir yerden...
|
|
| Ağaran
Şelalesi |
Batıl
İnanışlar |
Doğum ve Ölüm
Sonrası Adetler |
Ayderden
Esintiler |
|
Gelinliği
gelin giymeden bir genç kız giyerse kismeti açılır.
Hamile
kadın: şeftali yerse doğacak çocuk tüylü, nar yerse pembe
yanaklı, muz yerse gamze yanaklı, ciğer yerse benekli olur.
Pardinin
bir eve yakın bağırıması o evden birinin öleceğine işarettir.
Sağ
eliniz kaşınırsa ummadık yerden para gelir, sol kaşınırsa ummadık yere
para verirsin.
|
Doğumdan
sonra
kızın annesi tarafından peşuk alayı yapılırdı. Alay erkek evinde
olurdu.
Alaya kızın ailesi ve yakınları katılırdı. Çocuk kız ise kırmızı, erkek
ise mavi beşik hediye edilirdi...
Ölüm
yaşlılar
için doğal karşılanır, çocuk ve genç ölümleri derin iz
bırakırdı. Bu
gibi durumlarda ölünün arkasından destan yazma
geleneği
vardı.
|
|
| Pileki
Mağarası |
Unuttunuz mu?
|
Evlilik ve
Evlilik Sonrası Adetler |
|
|
Şaravaz,
pepeçura, kastaniça, sacayak, pelki, hosti, kunci, minci, korkota,
koloti, malahtara, burma,
mabeyin, darni, kot, tereteri, hopeçi, gerdel, lahmi, pulama, peçi,
çali, çupi, kutuni, davli, kondaridan, lağus,
şokali, lobya, pafuli, perçem, andi, metuşi, sehter, çiten, işkemi,
seke, konsol, çiçili, koso,
kolistavra, tumurli, çumuşi, çilbur, paluze, muşi,
hurtuli,
şurtuli,
muncur, sumsuk, zibidi, pifoli,
lohtiko, zuzuli...
|
Evlilikler
yakın
çevreden yapılır, yakında kız yoksa dışarı çıkılırdı. Beşik
kertme vardı. Kız
arama da elçi
denilen insanlar devreye girerdi. Kız
seçimine çok
önem verilirdi. Kızın soyu sopu araştırılırdı. Kız
istenmeden
önce evde ondan büyük kız varmı araştırılır varsa kız istenmez, istense
de büyüğü varken ufağı verilmezdi. Kız
onsekizini
geçmişse "küle kalmış" yani
evde kalmış kabul edilir, istenmezdi...
|
|
Gümüş İşleme
|
Tekerlemelerimiz
|
Kocakarı
İlaçları ve Duaları |
|
|
Yattum
Allah,
kaldur beni
Nur
göline,
daldır beni
Ezan
sesi
kulağuma
Kur'an
sesi
kulağuma
Melekler
şahit
olsun
Dinume,
imanuma
Eldumse
Lailaheillallah
Kalktumsa
Elhamdülillah
Yarabbi,
ya
nur eyle
Ummetuni
kuş
eyle
Haçan
kebre
geluruk
İmanı
yoldaş
eyle
|
Romatizmal
hastalıklarda, ipliği
yedi kat yapıp bir düğüm atarken üç
Kulhuvellahu okunur, bu işlem yedi düğüme kadar tekrarlanırdı.
Karın
Ağrılarında, dört
yol vardı.
1.Baldan
veya şekerden
yapılan şerbet içirilirdi.
2.Karın
ısıtılırdı
3.Isıtılmış
tuğla
ayakların
altına konulurdu.
4.Karın
üstü yatılırdı.
|
|
| Mandalina |
Yaylacılık
|
Masal
Hikaye ve Efsaneler |
Karayemiş |
|
Yaylada
günlük
hayat çok erken başlar. Sabah erkenden kalkılıp, sığırlar sağılırdı.
Sütün
kaymağı alınıp kaymak kabında, kaymağı alınmış süt ise peynir kazanında
biriktirilir. Güneş doğarken hayvanlar çözülür ve yayıma bırakılır.
Hayvanlar yayıma götürüldükten sonra ahırın gübresi
temizlenir.
Gübrenin temiz- lenmesinde ağzı geniş bir kazma ile, "süpürgelik"
denilen dalları sert ve esnek yapıda olan ...
|
Evvel zaman
içinde, köyün kadınları ormana oduna gitmişler. Beraber- lerinde de
genç
bir kız varmış. Kızın yükü ağır geldiğinden oturup biraz dinlenmek
istemiş.
Diğer köylüler önden gitmişler. Dinlenen kız, kalkıp yürümeya
başladıysa
da bir müddet sonra her tarafı sis kapladığından, kız yolunu kaybetmiş,
bir ayıya rastlamış. Ayı kızı zorla kaçırarak mağarasına götürmüş.
Kendisini
bal ile meyve ile beslemiş...
|
|
Tarihi
Eserler
|
Yokluk
Dönemleri |
Çocuk Oyunları
|
|
|
Yokluk
dönemlerinde buğday ekmeği son derece kıymetli idi. O kadar
ki hasta zıyaretlerinde götürülecek en iyi hediye buğday ekmeği idi. Yine
o zamanlarda buğday ekmeği, mısır ekmeğıne
katık edilirdi. Köyde oturan bir
çocuk, tahan helvası ıle beyaz ekmek yani buğday
ekmeği yiyebilmek için kasabada çalışan dedesinin yanında kalırdı. O tarihlerde
köyde buğday ekmeğı yapılırdı, ama, rengi siyaha... |
Rize'nin
değişik yerlerinde oynanan bu oyunlarda yaş sınırı yoktu. Çocuklar,
gençler,
yetişkinler hatta ihtiyarlar bu oyunları zevkle oynardı.
Cüz, Metdeğnek, Kuku Papula, Tikoca, Mal Taksimi, Kurt Çoban, Eşum Peşum,
Kibrit, Lepe,
Mile, Hırsız Polis, Tombiliç, Zarf,
Vurdumoni, Kartopu, Batırmaca, Kayak, Kovalamaca, Birdirbir...
Genç kızlar
daha çok Salıncak
yapar, Kibrit ve Beştaş oynardı. |
|
| Çay
|
ve...
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
