Ne tür insanlar bunlar? Ortak yönleri var­dır bunların ... Allahı tanımazlar ... nefislerine uyar, onun isteklerini yapar, herkesi de ken­dine benzetmeye çalışırlar... iman edenleri engellerler...

Buyruklan altındaki insanlann hayatlannı kendileri düzenlemek ister, Vİc­danlara bile baskı yaparlar ... yani tirandırlar, diktatördürler. .. sınırsız egemenlikleri vardır, başkasının işe kanşmasına asla izin vermez­ler ... Onun fikrine uygun olmayan fikirler söylemekbüyük hatadır. KibirlidirIer, ken­dilerini herkesten büyük görürler ... İlkeler, kurallar, yasalar koyar, herkesi bunlara uy­maya zorlarlar, kendileri uymazlar... Ölü­münden sonra bile hükümleri yürüsün, dü­şünceleri kalıcı olsun isterler ... Her yerde ol­mak, her şeyi denetim altında tutmak gibi bir tutkulan vardır ... bu yüzden resimlerini, heykellerini yaptırır, yaygınlaştırırlar ... canları ne isterse onu yapar, kimseye hesap ver­mek istemezler ... eleştiriye kapalıdırlar ... övülmekten hoşlanırlar, bu yüzden çevreleri dalkavuklarla doludur ... kendilerine uyanlar için yalancı cennetleri, uymayanlar için de cehennemleri vardır ... ·- İbrahimleri ateşlere atarlar. .. zalimdirler, haklan çiğner, sınır ta­nımazlar ... onun her sözünü buyruk sayan kullan vardır ... eğitim, öğretim, yeni kullar yetiştirmek anlamına gelir ...

Düşüncelerini, uygulamalannı yapay bir din haline getirirler ... bunun için kimi yerleri, zamanları, kişileri kutsallaştırırlar ... bu dinin tanrısı kendileridir. .. yanı başlarında da elçileri vardır ... yardımcılar bulundururlar firavunun veziri "haman" tipinde ... zenginle­ri vardır "karun" tıynetinde ... şimdi günü­müze bak ... özellikle yakın tarihlere ... nice ti­ranlar, dikta meraklıları, sınırsız egemenler, din yıkıcılar gelip geçmedi mi dünyadan ... şim­di de yok mu böyleleri ... eskiden fıravunlar, nemrutlar. şeddatlar vardı. .. bunlardan yal­nız tarih bilgisi vereyim diye söz etmiyor Kur’an ... birer "tip"ti bunlar ... her dönemde ben­zerleri olmuş. oluyor, olacak ... onları tanıma­mızı istiyor bizden ... peygamberlerin. ermiş­lerin önündeki en büyük engeller ... Allahın emirlerini. yasaklarını, kendi egemenlik ala­nına yönelmiş birer tehdit gibi gördüler. gö­rüyorlar ... bu yüzden engel oldular dine, ken­di kullarını yitirmemek için ...