|
Tilavet
Secdesi - Secde Ayetleri
|
| Tilâvet
Secdesi Nedir? |
|
Kur'an'daki bir secde
âyetini
okuyan veya dinleyen
müslümanın yapması vacib olan secdedir.
Bunlardan herhangi
biri, üzerine vacib olan secdeyi yapmazsa günahkar olur.
Resulullah
(s.a.v)
buyuruyor:
Ademoğlu secde
âyeti okur ve secde ederse şeytan
ağlayarak ayrılır ve: "Yazık bana,
insanoğlu secdeyle emredildi ve
secde etti, mukabilinde ona cennet var. Ben de secdeyle emrolundum ama
ben itiraz ettim, benim için de ateş var '' der.''
|
|
Tilâvet
Secdesi
Niçin Vacibtir?
|
Kur'an-ı
Kerîm'de şöyle buyurulur:
"Onlar kendilerine Kur'an okununca secde de etmezler."
(İnşikâk,21).
Bir kimse ancak vacib olan işi yapmamaktan
ötürü kötülenir. Diğer yandan bu secde
namazda
yapılan secde olup, namaz secdesi gibi vacib hükmüne
tabi
olur.
Resulullah
(s.a.v)
buyuruyor:
"Kur'an'ı okuyan ve
dinleyene secde etmek vacibtir"
Tilavet
secdesi yapmak, Hanefilere göre vacip, diğer üç
mezhebe göre ise sünnettir.
|
| Tilâvet
Secdesi Ne
Zaman Vacib Olur? |
|
Secde
âyetini okumak. Okuyanın
kulakları duymasa bile secde
gerekli olur.
Okunan
secde âyetini işitmek veya dinlemek. İşitmek
kasıtsız,
dinlemek ise kasıtlı olur.
Bir
imama uymuş olmak, İmama uyan kimse imamın
okuduğu secde
âyetini duymasa bile tilâvet secdesi yapar.
Okuyan
duyma özürlü olsa dahi, okuma ile üzerine vacip
olur.
Müslüman
olan bir cünüp veya sarhoş da okuyacağı
veya işiteceği bir secde âyetinden dolayı secde
ile
yükümlü olur. Temizlik ve ayık halinde bu secdeyi
yapmaları gerekir.
Kendisine
secde âyetinin okunduğu haber verilen uyuyan kimseye de
tilâvet secdesi vacib olur.
Secde
âyetini
hoparlörden dinlemek, okuyucudan dinlemek
gibidir. Radyo ve televizyondan dinlenen secde âyeti de
hoparlörden dinlemeye benzer. Çünkü sesin tel
aracılığı ile ulaşması ile ses
dalgaları aracılığı ile telsiz olarak
anında ulaşması arasında bir fark
bulunmamaktadır.
|
| Tilâvet
Secdesi Ne
Zaman Gerekmez? |
Bir
kimse secde âyetini
papağan gibi öğretilmiş bir
kuştan veya ses kayıt cihazının
bantından yahut ses yankısı olarak
dinlerse secde etmesi gerekmez.
Secde
âyeti uyuyan, baygın
olan veya akıl hastası bulunan yahut mümeyyiz
olmayan
çocuktan işitilse, en sağlam görüşe
göre
tilâvet secdesi gerekmez.
|
| Tilâvet
Secdesini Geciktirmek Günah mı? |
|
Namaz
dışında okunan
secde
ayetlerinin secdesi, ömür boyunca yapılabilir. Ancak
özürsüz olarak geciktirmek mekruhtur.
Gecikmeden dolayı
bir
günah işlenmiş olmazsa da bu vacibi yerine getirmeden
ölen
insan
günahkar olur.
|
| Tilavet
Secdesi Nasıl
Yapılır? |
|
Başta tilavet
secdesi yapacak kişinin abdestli, üstünün
başının temiz
ve avret yerlerininde örtülü olması şarttır.

|

|
 |
- Tilavet
secdesi
yapmak niyetiyle abdestli olarak kıbleye dönülür
ve
eller kaldırılmaksızın "Allahüekber"
diyerek secdeye varılır.
|
- Üç
kere "Sübhâne
rabbiye'l-a'lâ" denildikten sonra yine "Allahüekber"
diyerek kalkılır.
|
- Secdeden
kalktıktan
sonra "Ðufrâneke
Rabbenâ
ve İleykel masîr"
denir.
|
|
| Secde âyetinin
mealini okuyana secde gerekir mi? |
|
Secde
âyetinin mealini
okuyan veya dinleyen kimse de secde yapmalıdır.
|
| Secde Ayetleri |
Secdeyi Vacib Kılan
Ayetler ve Mealleri
|
Kur'an-ı
Kerîm'de on
dört yerde secde âyeti
bulunmaktadır. Bu süreler ve âyet numaraları
aşağıda
verilmiştir:

"Kuşkusuz
Rabbin
katındakiler O'na kulluk etmekten kibirlenmezler, O'nu tesbih
eder ve
yalnız O'na secde ederler."
Araf,
206

"Göklerde
ve yerde bulunanlar da onların gölgeleri de sabah
akşam ister
istemez
sadece Allah'a secde
ederler."
Rad, 15

"Göklerde
bulunanlar,
yerdeki canlılar ve bütün melekler,
büyüklük
taslamadan Allah'a secde
ederler."
Nahl,
49

"De
ki: “Ona ister inanın, ister inanmayın. Şüphesiz, daha önce
kendilerine ilim verilenler, Kur’an
kendilerine okunduğunda derhal yüzüstü
secdeye kapanırlar.”
İsrâ,107:

"Onlara,
çok merhametli olan Allah'ın âyetleri
okunduğunda ağlayarak secdeye
kapanırlardı."
Meryem,58

"Görmez
misin ki,
göklerde
olanlar ve yerde olanlar, güneş, ay,
yıldızlar,
dağlar, ağaçlar, hayvanlar ve insanların
birçoğu Allah'a
secde
ediyor"
Hac,18

"Onlara:
Rahmân'a secde edin!
denildiği zaman: "Rahmân
da neymiş!
Bize emrettiğin şeye secde eder miyiz hiç!" derler ve
bu emir
onların
nefretini
arttırır."
Furkân,60

"(Şeytan
böyle
yapmış ki) göklerde ve yerde
gizleneni açığa
çıkaran,
gizlediğinizi
ve açıkladığınızı bilen
Allah'a
secde etmesinler."
Neml,
25

"Bizim âyetlerimize
ancak o kimseler inanırlar ki, bunlarla kendilerine
öğüt verildiğinde, büyüklük
taslamadan secdeye kapanırlar
ve
Rablerini
hamd ile tesbih ederler."
Secde,15

"Davud,
kendisini denediğimizi sandı ve
Rabbinden
mağfiret dileyerek eğilip secdeye
kapandı, tevbe
edip Allah'a
yöneldi."
Sâd,
24

"Eğer
Allah'a ibadet
etmek istiyorsanız, güneşe de aya da secde etmeyin.
Onları yaratan
Allah'a
secde edin!"
Fussilet, 37- 38
Önemli
Not: İmam Şafiî'ye göre, secde 37. âyetde
yapılır. Fakat İmam Azam Ebu Hanife Hazretlerine
göre 38. ayet de
yapılmalıdır. Çünkü söz
orada tamam oluyor. İbnü Abbas, İbnü Ömer, Ebu
Vâil ve
Bekir b.
Abdullah da bu kanaate varmışlardır. Mesruk,
Sülemî,
Nehaî, Ebu Salih ve İbnü Sîrîn'den de
böyle
naklolunmuştur.

"Haydi
Allah'a secde
edip O'na
kulluk edin!"
Necm, 62

"Onlar
kendilerine Kur'an
okununca secde de
etmezler."
İnşikâk, 21

"Sakın,
sakın!
Ona
boyun eğme; secde
et ve yaklaş."
Alak, 19
|
Secde
Âyetinin Tekrarlanması
|
|
Bir mecliste secde
âyetinin
birden fazla tekrarlanması
hâlinde bir tilâvet secdesi yeterlidir. Secdeyi ilk
okuyuştan sonra yapmak daha iyidir. Başka bir
görüşe
göre, bu secdeyi tehir etmek daha uygundur.
Yine bir
kimse çeşitli yer
ve meclislerde bir secde
âyetini tekrarlarsa, secdenin de tekrarlanması
gerekir.
Bir kaç secdenin
bulunduğu
çeşitli âyetleri okuyan
kimsenin, meclis bir olsun farklı bulunsun, her bir âyet
için ayrı bir tilâvet secdesi yapması vacib
olur.
Açık arazide ve
yoldaki
meclis birliği üç adım
yürümekle, yani o yerden başka yere geçmekle;
ağaç üzerinde bulunan için ağacın bir
dalından başka
bir dalına geçmekle; veya bir nehirde yüzmekle
değişmiş
olur. Küçük bir evde bir köşeden
diğerine
geçmekle veya büyük bir camide mekân
değişikliği
gerçekleşmez.
Ancak okuyan sabit bir
yerde bulunmakla
birlikte
dinleyen meclis değişirse secdenin vücûbu da
tekrarlanır.
|
| Tilâvet Secdesini
Bozan Haller |
|
Namazı bozan her şey
tilâvet secdesini de bozar.
Tilâvet
secdesinden
kalkmadan abdestin bozulması, konuşma veya kahkaha ile
gülme gibi.
Ancak bu secdede, kahkaha ile gülmek abdesti bozmaz,
kadınlarda
bir hizada bulunmak da bu secdeyi ifsat etmez.
|
Biriz Biz
Kaynaklar
1) Kur'an-ı
Kerim
2) Kütüb-i Sitte
3) İslam İlmihali, Ali Fikri Yavuz
4) Şamil İslam Ansiklopedisi, Secde-i Tilavet
5) İlmihal, 1, İman, İsam, Türkiye Diyanet
Vakfı
6) Elmalı Tefsiri, Fussilet Suresi
|
|