SARI AHMEDZÂDE EL-HÂC MEHMED EFENDİ
On
sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda Anadolu'da yaşamış olan ilim ve
gönül ehli zâtlardan. Doğum ve vefât târihleri belli değildir. Amasyalı
olup, Sarı Ahmedzâde diye meşhûr olmuştur. Amasya'da vefât etti.
Küçük yaştan îtibâren ilim tahsîline
yönelen Mehmed Efendi, İstanbul'a gelerek zamânının âlimlerinden ilim
tahsîl etti. Tahsîlini tamamladıktan sonra müderris oldu. Kastamonu
Medresesinde müderris olarak vazîfe alıp talebe okuttu. Bir müddet bu
vazîfeyi yaptıktan sonra vazîfesini oğluna bırakıp memleketi
olanAmasya'ya döndü.Tasavvufî bir hayat yaşayarak evinde ilim ve
ibâdetle meşgûl oldu.Devamlı ibâdetle ve kitap mütâlaa etmekle meşgûl
olan Mehmed Efendi, insanlar arasına fazla çıkmazdı. Çıktığı zamanlarda
da tefsîr, hadîs ve fıkıh dersleri verirdi. Buhârî-i Şerîf,
Mişkâtü'l-Mesâbih hadîs kitaplarını ve Hâdimî hazretlerinin Tarîkat-ı
Muhammediyye kitâbını eliyle yazdı. Ders verdiği zamanlar dışında
yazdığı kitaplardan biri de El-Eşbâh kitabıdır. Bilhassa
kırâat ilminde yüksek ilim sâhibi olan MehmedEfendi, güzel ahlâkı ile
insanlara örnek oldu.
İlim, fazîlet ve mânevî haller sâhibi
olan Mehmed Efendi, Peygamber efendimizi rüyâsında çok görürdü.
Hayvanların ve cansız varlıkların Allahü teâlânın ismini
zikrettiklerini işitirdi. İnsanlar herhangi bir işleri husûsunda onunla
istişâre ettikleri zaman istihâre ederdi. Onların sordukları husûsu ya
istihârede açık bir şekilde görür veya o mesele ile ilgili bir ayet-i
kerîme okuyarak müşkillerini hallederdi.
Ömür boyu ilim öğrenmiş ve öğretmiş olan
Sarı Ahmedzâde el-Hâc Mehmed Efendi, memleketi olanAmasya'da vefât etti.
1) Kitâbü'l-Mecmû fil-Meşhûd
ve'l-Mesmû; s.27