İSMÂİL SİRÂCEDDÎN ŞİRVÂNÎ
Meşhûr
velîlerden. Şirvân vilâyetinin Şemâhî kasabasına bağlı Kerdemir köyünde
1782 (H.1197) senesinde doğdu. 1847 (H.1264)'de kolera salgınından
vefât etti. Tahsil çağına ulaşınca, Şemâhî kasabasında bulunan
âlimlerden Baba Efendinin talebelerinden olan Muhammed Nûrî Efendiden,
ilk tahsiline başlayıp, MollaCâmî'nin Kâfiye Şerhi'ne kadar
okudu. 1800 (H.1215) senesinde Erzincan'a gidip, oradaki âlimlerden
Evliyâzâde Abdurrahmân Efendiden ders gördü ve derslerinde tahsilini
tamamlayıp, icâzet aldı. Bundan sonra Tokad'a vardı. Bir sene kaldıktan
sonra Bağdât'a gitti. Bağdât'ta Süleymâniye'deMervezî Yahyâ Efendi
veİbn-i Âdem adındaki âlimlerden hadîs ve riyâziye ilmini öğrendi. 1220
senesindeAnadolu'ya, Burdur'a giderek bir müddet de orada fıkıh ilmi
öğrendi. Bu tahsil hayâtından sonra Şirvan'a dönüp köyüne yerleşti.
Yedi sene ilim öğretmekle meşgul oldu. Daha sonra hacca gitti. 1813
senesinde İstanbul'a dönüp yerleşti.
İlim öğrenmek için yaptığı bütün bu
çalışmalar ve seyâhatlerden sonra, kendisini tasavvufta yetiştirecek
bir mürşîd-i kâmil, yetişmiş ve yetiştirebilen büyük bir evliyâ arıyor,
ona talebe olmak istiyordu. Bu sebeple zamânın en meşhûr velîlerinden
feyz menbaı Abdullah-ı Dehlevî hazretlerine talebe olmak, sohbetiyle
şereflenmek için Hindistan'a gitmeye karar verdi. Yola çıkıp Basra'ya
kadar gitti. Yolculuğu sırasında Abdullah-ı Dehlevî hazretleri, mânevî
bir işâretle ona en meşhur talebesi Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî
hazretlerine gitmesini bildirdi. Bunun üzerine Hindistan yolculuğundan
dönüp, Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretlerinin huzûruna giderek ona
talebe oldu. 1817 senesinde icâzet ve emir verilmesi üzerine Şirvan'a
döndü. Dokuz sene Şirvan'da kaldı. Rusların Şirvan'ı istilâsı üzerine,
Ahıska'ya gitti. İki sene de orada kaldı. Ahıska da işgâl edilince,
1828 senesinde Amasya'ya gidip dört sene kaldıktan sonra Sivas'a gitti.
Dokuz sene de Sivas'ta kaldı. Sonra tekrar Amasya'ya döndü. Ömrünün son
zamanlarınıAmasya'da geçirip, orada 1847 (H.1264) senesinde çıkan
kolera salgınından bir Ramazan ayında vefât etti.
1) Amasya Meşâhiri (Osman Fevzi Olcay), ÜniversiteKütüphânesi No:
9382 v.16