ABBÂS BİN HAMZA EN-NİŞÂBÛRÎ
Hadîs
âlimi, hatîb ve velî. Künyesi Ebü'l-Fadl'dır. Evliyâdan Ebû Bekr
Hafîd'in torunudur. 900 (H. 288) senesinde vefât etti. Zünnûn-i Mısrî
ve Bâyezîd-i Bistâmî ile sohbet etmiştir. Hadîs-i şerîf öğrenmek için
memleketleri gezerdi. Evliyânın meşhûrlarından ve Şam'ın güzel kokulu
çiçeği diye meşhur Ahmed bin Ebi'l-Havârî hazretlerinden hadîs-i şerîf
okudu. Gündüzleri oruç tutar, geceleri namaz kılardı. İnsanlara doğru
yolu gösterir, İslâmiyetin emirlerine sıkı sarılmaları için çok gayret
sarfederdi. Vâz ve nasîhatlar ederdi. Bu sebeple "El-Vâiz" lakabıyla
meşhûr oldu.
Hasan bin Muhammed Nişâbûrî annesinden
şöyle nakletti:
Annem vefât etmeden önce bana;
"Sana hâmile iken babandan izin alıp
Abbâs bin Hamza'nın sohbet ettiği yere gittim. Münâsib bir yere durup,
onu dinledim. Sohbetini bitirince;
"Ayağa kalkınız" dedi. Herkes kalktı ve hep birlikte ellerini açıp duâ
etmeye başladılar. Ben de el açıp;
"Yâ Rabbî! Bana ilim sâhibi sâlih oğul ihsân et" diye duâ ettim. Sonra
eve döndüm. Gece bir rüyâ gördüm, bir zât bana;
"Müjde Allahü teâlâ senin duânı kabul buyurdu. Sana bir erkek evlâd
verecek. O âlim ve uzun ömürlü olacak" dedi.
Hasan bin Muhammed bunu anlattıktan dört
gün sonra vefât etti. Annesinin rüyâsında müjdelendiği gibi âlim ve
uzun ömürlü bir zât idi...
Abbâs bin Hamza hazretleri,
hocası Zünnûn-i Mısrî'nin şöyle buyurduğunu nakletmiştir:
"İnsanlar
neyi istediklerini bilselerdi, arzu ettikleri şey için verdikleri
onlara zor gelmezdi."
"Ey
Allahım! Ben nasıl senin rızân için çalışmayayım, çünkü sen beni yoktan
vâr ettin ve İslâmiyetle şereflenmemi nasîb ettin."
Abbâs bin Hamza (r.aleyh) buyurdu ki:
"Hocam Ahmed bin Ebi'l-Havârî, hocası Ebû Süleymân Dârânî'den nakletti:
"Bir vaktin insanlarının
bozulduğuna alâmet, o insanların korkudan çok ümid içinde olmalarıdır."
"Ârif
olana, devamlı olarak Rabbinin emirlerine itâattan başka bir hâl
yakışmaz."
Yine hocası Ahmed bin Ebi'l-Havârî'den
nakleder:
"Dünyâyı tanıyan ondan vazgeçer,
âhireti tanıyan ona sarılır, Allahü teâlâyı tanıyan da O'nun rızâsına
kavuşmak için çalışır."
1) Tabakât-üs-Sûfiyye; s. 25,26,139
2) Tabakât-üş-Şâfiiyye; c.3, s. 26
3) Nefehât-ül-Üns Tercümesi; s. 121
4) Tabakât-üs-Sûfiyye (Ensârî); s. 119
5) Hazînet-ül-Meârif; c.2, s.165
6) Nesâyim-ül-Mehabbe; s.43
7) İslâm Âlimleri Ansiklopedisi; c.3, s.54