|
|
| Çay
Tohumu Yağı |
 |
|
Çay
ocaklarından sadece çay imalatında kullanılan sürgünler elde edilmez.
Ocak
üzerinde çay meyveleri de vardır ve çay tohumu olarak bilinirler ve çay
tohumlarından asırlardır çay yağı elde edilir ve farklı alanlarda
kullanılır.
|
| Kullanım
Alanları |
|
1.Kozmetik
alanda deri ve saç sağlığında. (3)
Camellia yağı, deri farmakolojisi ve kozmetik bilimi alanında da
kullanılan tüm
merhemlerin kökeninde de yer almaktadır. Kullanıldığı alanlar; gece ve
gündüz
kremleri, anti buruşukluk terkipleri, ruj, saç kremleri, makyaj
malzemeleri,
anti güneş preparatları ve makyaj temizleme ürünlerini kapsar. (7)
|
2.Tekstil
sanayinde kullanılırlar.
Çay tohum yağı; pamuk tohumu, susam
ve mısır
yağlarından farklı olup, kurumaz ve okside olmaz. Bu durum tekstil
endüstrisinde
bir avantaj teşkil etmektedir. -18 dereceye kadar likit halini
muhafaza
eder. (4)
3.Gıda yağı olarak
kullanılabilinirler. Ancak saponin ihtiva
ettikleri
için
kullanılabilinir hale gelmeleri için bir seri işlem gerekmektedir. (4)
Çay yağı, Güney Çin illerindeki başlıca yemek pişirme yağıdır,
özellikle
Hunan’da
sebzelerin %50’den çoğu Camellia’dan elde edilen yağla pişirilir.
Zeytin yağı
ile karşılaştırıldığında, çay yağı yüksek kaliteli bir pişirme yağıdır.
Çin
halkının 1/7’si yemek pişirmek için çay yağı kullanır .Diyetlerine
sığır iç
yağı ilave edilenle karşılaştırıldığında Camellia yağı ilave
edildiğinde genç
erkeklerin kanlarındaki HDL kolesterol düzeyi azalmıştır. (7)
4.Çay
tohumu toz haline getirilerek organik gübre olarak, havuz
temizliğinde, su
kalitesinin artırılmasında, çim ve golf sahalarında böcek
öldürülmesinde
kullanılır. (6)
5) Çay
yağı endüstriyel kullanım için, iyi
bir
materyaldir ve sabun, margarin, saç yağı, yağlama (gres) yağı, boya,
molekül
ağırlığı yüksek diğer bileşenlerin sentezi ve paslanmaya karşı yağ
üretmek için
kullanılır. (7)
6.
Tohum kabuklarının ekstraksiyonu ile ayrıca saponin,
tanin ve pentosan gibi yararlı bileşikler elde edilir. Saponin,
yangın
söndürücü köpükler için, deterjanlarda ve pestisitlerde emülsiyonlama
maddesi
olarak kullanılır (7).
7.Çay
yağı işleme atıklarından elde
edilen ekstraktlar, ayrıca çiftlik
hayvanlarının beslenmesinde kullanılacağı gibi gübre yem ve pestisit
formulasyonlarında da kullanılır. Camellia’dan elde edilen triterpenoid
saponin’in
bağışıklık fonksiyonunu geliştirdiği görülmüş, anti bakteriyal ve anti
viral
aktiviteyi arttırmış, insanlar ve hayvanlarda anti muta genik ve anti
oksidan
özelliklere sahiptir.
8.Çay
yağı atıkları aşağıdaki
zararlıların etkin kontrolleri için
kullanılmaktadır; pirinç yanıklığı, pirinç kını ve sapı hastalığı,
buğday pası,
kesici kurtlar, pamuk yaprak biti, bazı tırmanıcı böcekler, uzun
boynuzlu böcek
ve sülükler (7).
|

|
| Çaylıklarımızda
Tohum Verimi |

|
|
Çay
Araştırma Enstitüsü tarafından çay hinterlandımızdaki değişik bahçe ve
rakımlarda yapılan çay tohumu verimi gözlem çalışmalarında dekara 1
kg ile 70
kg
arasında değişen sonuçlar elde edilmiştir. Ortalama 1 tohum ağırlığı 1
gramın
üzerinde olup yaklaşık 90 tohum 100
gram gelir
Tohum
Verimini Etkileyen Faktörler
- Güneş
Işığı, Dikim Aralığı, Hayvan Gübresi, Budama, Fosforlu Gübreler
-
Birbirine
girmiş sık çaylıklarda tohum teşekkülü güneş ışığı olmadığından çok az
olmaktadır.
-
Normal
dikim aralıklı çay ocaklarında bitkinin her tarafı ışık alabildiği için
tohum
verimi daha fazla olmaktadır.
|
|
-
Normal
dikim aralıklı, hayvan gübresiyle gübrelenmiş, yabancı otlardan
temizlenmiş ve
zamanında ve zamanında budanmış çaylıklarda hem tohum ve hem de sürgün
verimi
fazla olmaktadır.
- Tohum
teşekkülü bilhassa güneş alan set kenarındaki ocak kesiminde yoğundur.
- Aynı
şartlardaki çaylıklardan budanmayan ve gelişmenin az olduğu çaylıklarda
tohum
verimi daha fazla olmaktadır.
-
Fosforlu gübreler meyve
teşekkülünü artırmaktadır.
|
TS
3224 Çay Tohumu Standardı
|
|
Çay
tohumu ile ilgili mevcut standart TSE tarafından “TS 3224 Çay Tohumu
Standardı”
olarak 12.04.2005 tarihinde yayınlanmış olup 1978’de yayınlanan
standart
yürürlükten kaldırılmıştır..
|
Sonuç
|
|
Çaylıklarımızdaki
gerek tohum veriminin çok düşük olması gerekse işçiliğin yüksek olması,
çay
tohumundan yağ elde edilmesi gibi; kulağa hoş gelen düşünceleri
ekonomik
olmayacağı yönündeki kanaatlerden ve çay tohum yağının ne amaçla
kullanılacağı
sorusuna doğru cevap bulunamadığından dolayı bugüne kadar hep söylem
aşamasında
kalmıştır. Sanırım artık doğru cevabın ne olduğu konusunda bu küçük
araştırmamız bir nebze olsun ışık tutmuştur.
Söz ve sıra ilgililerin ilginenlerin....
Muammer
DEMET
Kaynaklar:
1)
Çaylıklarımızın Tohum Verimi ve Yağ Oranının Tesbiti, Mustafa Bilsel,
Kimya
Mühendisi, Çay Araştırma Enstitüsü, Rize, 1974
2) Çay Topraklarının Verimlilik Kabiliyetleri, Toprak ve Su Genel
Müdürlüğü
Araştırma Enstitüsü Teknik Yayınları, 9. sayı
3) Tea Seed Powder, Teaseedpowder-china.com
4) Handbook of Energy Crops, Camellia Sinensis (L), Kuntze , James A.
Duke,
1983, Hort.purdue-edu
5) B&T World Seeds, www.b-and-t-world-seeds.com
6) Çay
Tohum Tozu, Kamil Engin İslamoğlu, 2006
|
 |

|
|