Ticaret, araştırma ve ıslah programlarında siyah çay kalitesini değerlendirmede kullanılan kimyasal parametrelerin güvenilir ve doğru olarak ölçümlenmesi istenir. 11 farklı klondan elde edilmiş olan katkısız Kenya siyah çayı; bireysel theaflavin kompozisyonu, toplam theaflavin, thearubigin, theaflavin digallat eş değeri, toplam renk ve parlaklık kullanılarak belirlenen katkısız siyah çay kalite parametreleri içerisinde bazı önemli farklılıklar göstermiştir. Parametreler, iki A ve B tadımcısının duyusal değerlendirme puantajlarına göre düşüktür.

Theaflavin digallat eş değeri (TDE) sırasıyla A ve B için (r = 0.71  P≤0.01 ve r = 0.80 P≤0.001) güçlü bir ilişki göstermiştir. Basit (gallatsız) theaflavin ve thaerubigin’ler ile duyusal değerlendirme arasında önemli bir ilişki gözlenmemiştir.

Likör karakteristiklerinde, A ve B tarafından yapılan duyusal değerlendirme ve likör parlaklığı (sırasıyla; r = 0.59 P≤0.05 ve r = 0.58  P≤0.06) arasındaki ilişki önemlidir. TDE ve parlaklık; çay ticaretinde katkısız siyah çay kalite potansiyelini değerlendirmek ve kalite göstergesi olarak çay ıslah programlarında kullanılabilir. Uygun düzeylere getirilmeleri,ayrıca imalat süresince yüksek kaliteli Kenya siyah çayını üretmeye yardımcı olur. Önceki yayınlanmış çalışma göstergeleri ile bu sonuçlar karşılaştırıldığında, 11 Kenya çay klonuna ait çay tadımcı puanları ile bireysel theaflavin’ler, theaflavin 3,3’- digallat en iyi korelasyonu gösterirken, 40 Malawi klonuna ait çay tadımcı puanları basit tehaflavin’ler ile en iyi korelasyonu göstermiştir. Bununla birlikte, yukarıdaki tüm klonlar için çay tadımcı puanları ile en iyi korelasyon türetilmiş parametre olan TDE’de vardır.

Kamil Engin İSLAMOĞLU,
Ziraat Mühendisi,
 E-Mail