|
Ev Yapımı Siyah ve Yeşil Çay (Siyah Çay Metodu) Sebze ve Çay Bilimi Ulusal Enstitüsü Bitki ve Çevre Koruma Bilimi Departmanı, Shizuoka, Japonya. (Yeşil Çay Metodu) Kagoshima Bölge Fakültesi yaşam ve Çevre Bilimi Departmanı,
Kolaylaştırılmış,
Japon Tarzı El Yapımı Siyah Çay
Siyah çay yapmak kolay bir işlemdir. Çayın bu tipi, kurutulmadan önce tam fermantasyona bırakılır. Siyah çay yapmak için en uygun Camellia sinensis varyeteleri taninlerce zengin olanlardır. Oksidasyon enzimlerinin çay yapraklarındaki kimyasal bileşenlerde yaptığı değişim kahverengi veya kırmızı renkte içecekle sonuçlanır. Benihikari, Benihomore ve Bohea gibi Assam hibridleri siyah çay yapmak için idealdir. Güneşli bir öğleden sonra,
iki
yaprak ve bir tomurcuğa sahip olan genç çay
sürgünleri hasat edildi. ½- Muslin kumaş (Bezayağı* örgülü, yumuşak, ince ve seyrek dokunmuş pamuklu bir kumaştır) içinde bir yumak şeklinde toplanan sürgünler, en az 10 dakika süreyle elle kıvrılır (yoğrulur). Kumaş açılır ve çaylar ayrılır. Her seferinde 3-5 dakika süreyle hafifçe yoğrularak bu işlem 4 kez tekrarlanır. Bu işlem esnasında oda sıcaklığı, soldurmadakiyle aynı olmalıdır. Bir yıkama tahtası kullanmak, kıvırmaya yardımcı olur (isteğe bağlı olarak ; mevcut iki yaprağın boyutu büyükse, sürgünleri boyutlarının cinsine göre tasniflemeyi deneyebilirdiniz. Büyük sürgünler ikinci bir kez kıvrılır veya yoğrulur. Yığın ayrıldığında iki boyutta sınıflandırılarak fermente edilir). Sonra, her bir çay
sürgünü
diğerlerinden dikkatlice ayrılır.Yüksek rutubetli, 77–86 oF’lık
(25–30oC) bir fermantasyon odasında 5 ve 6 yatay
sürgün katı derinliğinde
bir tepsiye yayılırlar. Kıvrılan çay yaklaşık 3 saat boyunca tek
bir kat
tülbentle örtülür. Bu aşamada çay, bir
oksidasyon-fermantasyon işlemi geçirecek
ve parlak kırmızımsı bir renge dönüşecektir. Aroma ve tat
kalitesi için işlem
takip edilir.Çay koyulaşmaya başladığı zaman, serpantin
ısıtıcılı bir Çin bambu
kurutucu veya konveksiyon fırın kullanılarak, 5 dakika süreyle 203
oF’da
(95oC) ardından yaklaşık olarak 60 dakika süreyle 140 oF’da
(60oC) kurutularak fermantasyon durdurulur.Yaprağın nem
içeriği
yaklaşık olarak %5’e kadar düşer. Kurutma ünitesini
önceden hazır bulundurmak
gereklidir.Soğuyan kuru çay hava geçirmeyen
alüminyum paketlere veya depolama
için diğer kaplara boşluk bırakılmaksızın doldurulur.
![]() Bir Mikrodalga Fırın ve Yuvarlak Tabanlı Metal Tava Kullanarak Yeşil Çayın Elle Üretimi En az okside olan çay, yeşil çayı üretmek için hasat edilen taze çayı genellikle güneşte soldurmamalısın ancak yapmayı planladığın çayın tipine bağlı olarak çayı, diffüze (bir filtreden süzülen) güneş ışığında bırakabilir veya ev içinde hafifçe soldurmaya bırakabilirsin. Hasattan hemen sonra, çoğunlukla ısı ile oksidasyon enzimlerinin (polifenoloksidaz, peroksidaz vb.) inaktivasyonundan dolayı yapraklar koyulaşır ve yeşil çayda ki rengi alır. İnaktivasyon, yeşil renge neden olan çay dokusundaki klorofillerin, enzimlerle parçalanmasını önler. Yeşil çay kadar, oolong ve siyah çayda da iyi aroma gelişimi için (yüksek aminoasit içeriği için) sürgün büyümesi süresince amonyum başta olmak üzere topraktaki azotu yeterli düzeyde sürdürmek çok önemlidir. Güneşli bir sabah, iki yaprak ve bir tomurcuğa sahip olan genç çay sürgünleri hasat edildi. ½-1 lb’lik(= 1kg ) taze çay sürgünü ile başlanılması planlandı. Otoklav etkisini oluşturmak için plastik kutuya konulan çay sürgünleri için yaklaşık olarak 2 dakika süreyle, 5. düzeyde mikrodalga enerji kullanıldı (veya orta seviyeye ayarlama; güç düzeyi 10’a ayarlı olan 1300 watt invert bir mikrodalga fırın kullanılır). Plastik kutu içinde mikrodalga enerji uygulanan çay sıcak olacağı için dikkatli olunmalıdır. Çay soğuyunca alınır, sürgünler ayrılır ve yaklaşık 3 dakika süreyle bir muslin kumaş üzerine yayılır. Çay, soğuyan ıspanak gibi görünecektir. Bu aşamada yapraklar soğurken ve yüzey nemi uşaklaşmış olur. Gevşek bir
yumak şeklinde muslin
kumaş içerisine toplanan çay, hafifi basınçla 1
veya 2 dakika süreyle kıvrılır.
Yaprak ve sap kısımlarından ekstrakt sızmaya başlayana kadar
(çay likörü)
kıvrılır.Bu işlemde, doku öz suları yavaşça ekstrakte
olurken yığının nem
içeriği de eşitlenir. Yumuşayan sürgünler yapışkan bir
kıvam alır. Yumaktaki
kırılan parçalar dikkatle diğer çay sürgün
lerinden ayrılır. Bu, tavada kavurmadan
önce her bir çay sürgününden üniform
nem kaybını olanaklı kılar. Yaprakların
yüzeyinde kuruma
görülene kadar yaklaşık 1½ dakika süreyle
yavaşça düşük ateş üzerindeki dibi yuvarlak bir
tavada sürgünler silkelenerek kavrulur. Çay
soğuması için bir muslin
kumaş üzerine yayılır, sürgünler tekrar ayrılır. Muslin
kumaştan bir yumak
içerisine toplanan çay, yaprak ve saplardan öz su
sızmasının başladığı noktaya
kadar tekrar kıvrılır. Yumak içerisinde kırılan
bölümler ve sürgünler ayrılır.
Yapraklarda dehidratasyon görülene kadar 5–6
dakika süreyle silkelenerek tekrar kavrulur.
Yaprakları kavurma işlemi
süresince önemli olan zaman içinde yavaş yavaş
dehidratasyondur. Bu zaman,
başlangıçtaki taze çayın miktarına bağlı olarak
değişebilir. İkinci bir kez
sürgünler tekrar toplanır, kıvrılır, ayrılır ve kavrulur.
Kıvırma işleminde
basınç, avuç içi kulanı larak arttırılır. Daha
sonra, her bir sürgün diğerinde
yavaşça ayrılır. Sonuç olarak, çay yaprakları ve
sapları azıcık gevrek bir yapı
almış olmalıdır. Son kurutmada, saplar tam kuruyana kadar çok
hafif ateş
üzerindeki yuvarlak tabanlı tavaya çay düzgünce
yayılır.Soğuyan kuru çay hava
sızdırmayan alüminyum paketlere veya depolamak için diğer
kutulara boşluk
bırakmaksızın doldurulur.
![]() Tercüme: Kamil Engin İSLAMOĞLU, Ziraat Mühendisi E-Mail *Bezayağı örgü : Bezayağı örgüde, ince numara yün, yün/tiftik ya da yün/polyester karışımı kamgarn ipliklerden dokunan ince yazlık kumaşlardır. Genellikle 60/2 ya da 52/2 Nm iplikler kullanılır. Düzgün bir kumaş yüzeyi elde etmek için, %100 yünlü kumaşlarda, iyi bir kesme işlemi yapılır. Yün/ polyester karışımı kumaşlarda ise, yakma (gaze) işlemi gereklidir ve tüylenmeyi önler. Örneğin; %100 Yünlü Kumaş: Atkı ve çözgüde 60/2 Nm kamgarn iplik, çözgü sıklığı cm2’de 31, atkı sıklığı cm2’de 29, en *Nervür
:
Direnci arttıran çıkıntı ve/veya 1-2 mm’lik pili. (kaynak
: http://www.serki.com/index.php?bolumsec=terimler&id=7098ra)
|