Hindistan Çay Plantasyonlarında Yürütülmekte Olan Dört Farklı Bitki Islah Programı
 
UPASI Çay Araştırma Kurumu

1 Ocak – 31 Aralık 2005 Periyodu
79. Yıllık Raporu. ISSN : 0972-3129

Botanist Dr.R.Victor J. Ilango , Bitki Islahçısı Dr.S. Babu
UPASI Çay Araştırma Kurumu, Botanik Bölümü

Bitki Islahı

Heterosis ( Melez azmanlığı ) Islahı  (PB/4/HB/05-AN)

Hibrid geliştirme programı altında, hibridazasyon için ebeveyn olarak kullanılabilir olan klonları veya UPASI-1, UPASI-2, UPASI-8, UPASI-9, UPASI-17, UPASI-27 ve CR-6017’yi tanımlamak için iki çeşit, diallel çiftleştirme deseni kullanıldı.

Bu çiftleştirme deseninin amacı, arzu edilen verime göre ayrılmış olanlar içinden, olası çaprazlama kombinasyonlarını tespit etmektir, öyle ki yüksek üretim performansına göre ayrılanların, düşük çaprazlama olasılığına sahip olanları da çıkarılmıştır.

Bu denemeden başka, diallel çiftleştirme deseni ayrıca ebeveyn hatların diğer genetik özellikleri ve kalıtım yoluyla değişime katkısı olan ve olmayan bileşenlerin önemini değerlendirmeye olanak sağlar.

 Bu nedenle, bu klonlar (yedi’si) çaprazlamanın alt tipleri ile olası tüm kombinasyonlarda çaprazlandı [F1s (n(n-1))/2 ve resiprokal F1s n(n-1)/2] Şekil-3.

Direkt ve dolaylı, ara çaprazlamalar 2005 yılı süresince sürdürülmüştür. Dolaylı çaprazlamalarla karşılaştırıldığında, tüm kombinasyonlar içinde meyve (tohum) bağlama yüzdesi direkt çaprazlamalarda daha yüksektir Tablo-7. Deneme devam etmektedir.



Mutasyon Islahı (PB/6/MB/05-AN)

Çay klonlarının yaşama ve ölüme oranlarını göstermesi ve gamma ışınlarının dozajını standardize etmek amacıyla bir yıl süreli, bir çalışma başlatılmıştır. UPASI-3, UPASI-8, UPASI-9, UPASI-17, TRF-1, TRF-2025, ATK-1’in tek boğumlu çelikleri, Kalpakkam, İndira Gandhi Atomik Araştırma Merkezi’nde 60Co kaynağından elde edilen farklı düzeylerdeki (0.5, 1.0, 2.0, 3.0, 4.0 krad gibi) gamma ışınlarına maruz bırakıldı. Uygulamadan sonra, çeliklerin M1 jenerasyonundaki farklı mutant tiplerinin oransal miktarlarını, mutasyon frekanslarını ve ölüm sürelerini gözlemlemek için fidanlıkta farklı sıralara dikildi Tablo-8.




Sonuçlar UPASI-3 hariç, 3.0 ve 4.0 krad gibi yüksek dozajlara direnç göstermeyen tüm çay klonlarında ölüm gerçekleştiğini gösterdi Tablo-8. Öldürücülük tüm klonlarda üniform değildi ve her bir klon için, farklı gamma ışınlama düzeyine karşı kendi ölüm yüzdeleri tespit edildi. Çay klonları, ATK-1’in ardından UPASI-9, UPASI-17, UPASI-3 ve TRI-2025 diğer klonlarla karşılaştırıldığında, ışımaya karşı dayanımları en yüksek olanlardı. Gamma ışınlarına karşı en dayanıksız olan TRF-1’di.

Tüm çay klonlarında gözlemlenen mutasyon frekanslarının oranı Tablo-9’da verilmiş tir. En yüksek mutasyon frekansı 1.0 krad’da ATK-1’de 0,16 olarak kayıt edilmiştir ardından UPASI-9 (0.10 & 0.5 krad) ve UPASI-3 (0.08 & 1.5 krad) gelmiştir. Gözlemlenen mutasyon tipleri ; bitki yüksekliği ve yaprak boyutunda modifikasyon, çoklu dallanma, xantha viridis (mutant yaprak türü).

Üç biklonal damızlık tohuma BSS-1,BSS-2 ve BSS-3 birinci denemede 30, 50, 60, 70, 85, 90 krad ve ikinci denemede 5, 10, 15, 20, 25, 30, 40, 50 krad uygulandı. Her bir uygulamadan sonra tohumlar çimlenmeleri için fidanlıklara dikildi ve çimlenmeyen tohumlar kayıt edildi. Bu nedenle tohumlar düşük kapasiteli gamma reaktörü altında 1, 2, 5, 7.5, 10, 20, 25 ve 30 kGy ile ışınlandı. Biklonal damızlık tohumlarının tümü çimlendi ve bazı dozlar mutant’lar üretti. Mutant tiplerin, mutasyon frekansları ve ölüm yüzdeleri üzerindeki gözlemler kayıt edildi. 

Vejetatif çeliklerde görüldüğü gibi, tüm biklonal damızlık tohumlarda da gamma dozunun artması ile ölüm yüzdesinin yükselmesinde üniform bir eğilim kayıt edildi. Gözlenen ölüm oranları ; BSS-1’de 7.5 kGy’de %50 , BSS-2’de 20-25 kGy’de %50 ve BSS-3’de 5-7.5 kGy’de %50 civarındaydı. Tablo-10.

Damızlık tohumlar arasında, en yüksek mutasyon oranı (0.22) 30kGy’de BSS-2’de kayıt edildi. Sonuçlar, dozun arttırılmasıyla mutasyonun arttığını göstermiştir Tablo-11. Yaprak boyu, bitki yüksekliği , gelişim süreci farklılığı ve tek tohumdan ikiz fidanların üretimi gibi farklı mutasyon tipleri kayıt edilmiştir.

Biklonal damızlık tohumlar ve klonlardaki ölüm yüzdeleri kayıt edildikten sonra veri popülasyonda mutasyon oranının yükselmesine neden olan (LD50) öldürücü doz 50’yi tespit etmek için doğrulama analizlerine tabi tutuldu. LD50 değeri bakımından her bir popülasyon farklılıklar gösterirken (Tablo-12), her bir klon veya damızlık tohum için elde edilen LD50 değeri üniform değildi. Deneme sürdürülmektedir.



Klonal Seleksiyon (PB/2/CS/99-AN)

Klonal seleksiyon programı altında, tarla testleri için dikilmiş olan 34 klon seçildi. Yaprak uzunluğu, yaprak genişliği, gövde çapı ve dalların sayısı gözlemlenerek kayıt edildi.Kayıt edilen veri, K küme aritmetik ortalaması analizine tabi tutuldu ve radyal diyagramla gösterildi Şekil-4. Analiz sonucunda elde edilen kümeleşmelere bağlı olarak incelenen klonlar 4 gruba ayrıldı. I.(2) ve IV.(8) kümelerdeki klonlar yüksek dallanma, ortalama yaprak boyu ve gövde çapı, II.(21) kümede toplanan klonlarda düşük dallanma ve III.(3) kümedeki klonlarda ise büyük yaprak boyu dikkat çekmiştir Tablo13-14-15. Deneme devam etmektedir.



Doğal Yolla Tozlanan Popülasyonlardan Elde Edilen Elit Klonların Seleksiyonu (PB/5/COS/03-AN)

Fidanlıklarda yetiştirilen, doğada doğal yolla tozlanan fidanlar yıl içinde tarlaya dikilmiştir. Tarlaya dikilen popülasyonlarda yüzdeler tesadüfi olarak kayıt edilmiştir. Kendileme’ye bağlı depresyon ve zayıf gelişen melezlenme nedeniyle ATK-1, TRI-2025, UPASI-8 ve UPASI-16 gibi karma popülasyonların bazılarında yüksek tesadüfilik kayıt edilmiştir Tablo-16.

Bitkiler, iki sürgün döneminde de erkencilik eğilimi göstermiştir. Deneme devam etmektedir.


Tercüme: Kamil Engin İSLAMOĞLU, Ziraat Mühendisi, E-Mail


Kaynak : R. Victor J Ilango,Sr. Botanist and S. Babu Sr. Plant Breeder . For the period 1st January to 31st December 2005 (79th Annual Report) UPASI Tea Research Fountation. Edited and Published by Dr. Muraleedharan, Director, UPASI Tea Research Foundation Nirar Dam BPO, Valparai 642 127, Coimbatore District, India.


Türkiye’de TAEK tarafından, mutasyon ıslahının uygulandığı tarım ürünleri:
 
http://kutuphane.taek.gov.tr/internet_tarama/dosyalar/cd/4115/pdf/89.pdf






Ana Sayfa